කොරෝනා වෛරසයක් යනු කුමක්ද?

කොරෝනා වෛරසයක් වශයෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ සුවිශේෂ වශයෙන් මිනිසාගේ ශ්වසන පද්ධතිය වෙත බලපෑම් ඇති කරන තනි දාමයක් සහිත RNA ( RiboNucleic Acid) වෛරස් තත්ත්වයකි. මෙම කොරෝනා වෛරස් බහුලව දක්නට ලැබෙන්නේ වවුලන් අතරය.මේ වන විට හඳුනාගත් කොරෝනා වෛරස විශේෂ රාශියක් වවුලන් අතර සුලභව දක්නට ලැබෙන අතර නව කොරෝනා වෛරසයද වවුලන් මගින් මිනිසුන්ට සම්ප්‍රේෂණය වී ඇති බව මේ වන විට අනුමාන කරයි.

මීට පෙර ආසන්නතම කොරෝනා වෛරස් උවදුර ලෙස පැතිර ගිය මර්ස් (Middle East respiratory syndrome – MERS) වෛරස් තත්ත්වයද වවුලන් හරහා ඔටුවන්ටද, ඔටුවන් මගින් මිනිසුන්ටද සමිප්‍රේෂණය වී ඇති බව සොයාගෙන ඇත. මේ වෛරස් තත්ත්වයන්ට කොරෝනා නමින් නම් ලැබීමට ප්‍රධාන හේතුව වෛරස් ස්වභාවය දැකගත හැකි ඉලෙක්ට්‍රොනික් අන්වීක්‍ෂයන් තුලදී මෙය ඔටුන්නක හැඩය ගැනීමයි. 

කොරෝනා වෛරස් අලුත් දෙයක්ද?

නැත. කාලානුරූපව ඉතිහාසයේ පටන් කොරෝනා වෛරස් තත්ත්වයන්ට මිනිස් සංහතිය මුහුණ දී ඇති අතර පරිණාමයත් සමගම දැන් ප්‍රධාන කොරෝනා වෛරස් වර්ග හතරක් මිනිස් ශරීරය තුලද පවතින බව විද්‍යාඥයින් සොයාගෙන තිබෙනවා. ඒවා නම්

• HCoV-HKUI
• HCoV-OC43
• HCoV-NL 63
• HCoV-229E

වන අතර මෙම වෛරස මගින් සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව වැනි සුළු රෝගී තත්ත්වයන් පමණක් ඇති කරනු ලබයි. මෙම කොරොනා වෛරස් තත්ත්වයන් හඳුනාගැනීම සඳහා ශ්‍රේෂ්ඨ ශ්‍රී ලාංකික විද්‍යාඥයෙක් වන මහාචාර්ය ජෝසප් ශ්‍රියාල් මලික් පීර්ස් මහතා දක්වා ඇති ඉමහත් දායකත්වය පිළිබඳවද මතක් කළ යුතු වනවා. 

මීට අමතරව ලෝකයේ මිනිස් සංහතියට ඉතා දරුණු බලපෑමක් එල්ල කරන ලද 2002 – 2003 වසර වල මිනිසුන් 650කට අධික පිරිසකට මරු කැඳවමින් චීනය හා හොංකොං ආශ්‍රීතව පැතිර ගිය සාස් (Severe Acute Respiratory Syndrome – SARS) සහ 2012 – 2015 අතර කාලයේ රෝගීන් 800 ක් පමණ මරණයට පත් කරමින් සවුදි අරාබියේ ද පසුව මැද පෙරදිග, අප්‍රිකාව, ආසියාව සහ යුරෝපයේ වෙනත් රටවල ද පැතිර ගිය මර්ස් (Middle East Respiratory Syndrome – MERS) වෛරස් තත්ත්වයන් දෙක මෑත කාලයේ ඇතිවූ දරුණු කොරෝනා වෛරස් උවදුරු දෙක ලෙස හඳුන්වන්නට පුළුවන්. 

රෝගය මිනිසුන් අතර පැතිරෙන්නේ කෙසේද?

මෙම වෛරසය ප්‍රධාන වශයෙන් පැතිර යන්නේ බිඳිති වශයෙන් ආසාදිතයන්ගෙන් පිටවන සෙම, කෙල, කිවිසුම් යැවීමේදී පිටවන සොටු යන මාර්ග වලිනි. යමෙකු කිවිසුම් යවන විට, කහින විට, මෙන්ම මෙම ශ්‍රාවයන් ස්පර්ශ කර වෙනත් ස්ථාන ඇල්ලීම, වැනි ක්‍රියා මගින් මෙම වෛරසය පැතිරේ.

ඔබට කැස්සක් හෝ කිවිසුමක් ඇති වන්නේ ශරීරයට අනවශ්‍ය යමක් පිටකිරීම වෙනුවෙන් වුවද මෙම වෛරසය ඒ පිටවන දේ වාහකයන් ලෙසින් යොදාගෙන පැතිරීම සිදු කරයි. ඒ අනුව වෛරසය ඇතුල් වීම,

ඝෘජුවම – ශ්වසන බිඳිති හරහා

වක්‍රව – ආසාදිත දෑ ඇල්ලීමෙන් පසුව නාසය, මුඛය ස්පර්ශ කළ විට (ස්පර්ශය හරහා) සිදුවේ.

නව කොරෝනා වෛරසය ආසාදිතයෙකුගේ රෝග ලක්‍ෂණ මොනවාද?

• ඇඟපතෙහි ඇතිවන කැක්කුම
• හොටු ගැලීම ඇතුළු සුළු සෙම්ප්‍රතිශ්‍යා තත්ත්වයන්
• කැස්ස සහ උගුරේ ආමාරුව
• උණ ගතිය (මෙහිදී සමහරුන්ට තද උණ හටගන්නා නමුත් සමහරෙකුට සාමාන්‍ය උණ ගතියක් වුවු ද පැවතිය හැක.)
• දරුණු නිවුමෝනියා තත්ත්වයද ඇතිවිය හැකිය

මෙහිදී ප්‍රධාන ආසාදිත කාන්ඩ දෙකක් හඳුනාගත හැක.

• රෝගයේ මූලික අවස්ථාවේදීම රෝග ලක්‍ෂණ පෙන්නුම් කරන රෝගීන්
• රෝගය ආසාදිත මුත් රෝග ලක්‍ෂණ පෙන්නුම් නොකරන රෝගීන් 

වෛරසයෙන් ආරක්‍ෂාව වීම සඳහා ගත හැකි ක්‍රියාමාර්ග මොනවාද?

කොරෝනා වෛරසය සඳහා සාමාන්‍ය සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාවකට ප්‍රතිකාර කරන ආකාරයට අමතරව විශේෂ කිසිදු සාර්ථක ඖෂධයක් මේ වන තෙක් සොයාගෙන නොමැත. එබැවින් වෛරසය ආසාදනය වීම වළවක්වා ගැනීමට කටයුතු කිරීම ඉතා වැදගත් වේ. මේ සඳහා ප්‍රධාන වශයෙන් සිදුකළ යුතු වන්නේ එදිනෙදා යහ පැවැත්ම රැක ගැනීමයි.

• කහින විට හෝ කිවිසුම් යවන විට නිතර ලේන්සුවක් භාවිතා කරන්න. ලේන්සුවක් ළඟ නැත්නම් අතෙහි වැලිමිට මුවට තබා කිවිසුම් පිටකිරීම සිදුකරන්න

• හැකි සෑම විටම හොඳින් සබන් හෝ විෂබීජ නාශක භාවිතයෙන් අත් සෝදන්න 

මෙම කාරනය ඉතාමත් වැදගත් වේ. විශේෂයෙන් නිසිපරිදි විෂබීජ නොරැදෙන්නට අත් සේදීමට බොහෝ දෙනා නොදනිති. හොඳින් සබන් හෝ විෂබීජ නාශක දියරයක් යොදා අතෙහි අත්ල මෙන්ම ඇඟිලි අතර මෙන්ම පිටි අල්ලද සේදිය යුතුය. සමහරුන් ඉතා ඉක්මනින් අත් සේදීමෙන් විෂබීජ ඉවත් වීම සිදු නොවේ. මේ නිසා කිහිප විටක් ඒ ගැන සැලකිල්ලෙන් අවම වශයෙන් තප්පර 40ක් හෝ 60ක් අතර කාලයක් හොඳින් අත් සේදිය යුතුය. විශේෂයෙන් පාසැල් යන ඔබේ දුවාදරුවන් මේ පිළිබඳව දැනුවත් කරන්න. 

• නිතර නාසය ඇල්ලීම, තැන තැන කෙළ ගැසීම ආදිය නොකරන්න

• මෙම වෛරසය ආසාදනය වූවන්ට ඇතිවන කුමන හෝ රෝග ලක්‍ෂණ පවතින්නේ නම් ඉක්මනින් වෛද්‍යවරයෙකු වෙත යොමුවන්න.

• ඔබට වෛරසය වැළඳී ඇති බවට තහවුරු වුවහොත් ජනාධික ප්‍රදේශ වල ගැවසීමෙන් වැලකී අන් පුද්ගලයන්ගේ ආරක්‍ෂාව වෙනුවෙන් ඔවුන්ගෙන් ඈත්වී අවශ්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා අදාල සෞඛ්‍ය අංශ වෙත යොමුවන්න.

මේ වන විට ශ්‍රී ලාංකිකයන් දෙදෙනෙක් අසාදනයට ලක් වීමත් සමග රට තුළ නොසන්සුන් තත්ත්වයක් හටගෙන තිබෙනවා. නමුත් නිකරුනේ කලබල වී අනවශ්‍ය බියක් ඇතිකර නොගත යුතුය. විමසිල්ලෙන් මෙන්ම පුරවැසියන් ලෙස මනා සෞඛ්‍ය පුරුදු අනුගමනය කරමින් තමාගේ මෙන්ම අනොකාගේ සෞඛ්‍යටද හානි නොපැමිණෙන ලෙස වගකීමෙන් කටයුතු කිරීම මෙවැනි උවදුරු අවස්ථාවක අප සැමගේ වගකීමයි. 

මෙම ලිපිය සැකසීමේදී සිය දැනුම නොමසුරුව ලබා දෙමින් අනුරාධපුර ශික්ෂණ රෝහලේ වෛරස වේදය පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්‍ය සාරංග සුමතිපාල මහතා දැක්වූ සහයෝගයට familylife.lk අපගේ ස්තුතිය මෙසේ පළකරමු.

අවධානමට පෙර සූදානම සඳහා පහත මාධ්‍ය ඔස්සේ හැකිතාක් ෂෙයාකරන්න.

The post කොරෝනා වෛරසය ආසාදනයෙන් මිදෙන්න මේ දේවල් අනිවාර්යයෙන් කරන්න appeared first on familylife.

මේ වන විට ලොව විවිධ රටවලින් මෙම රෝගීන් වාර්ථා වී ඇති අතර විදේශ මාධ්‍ය වාර්තා කරන අන්දමට දකුණු කොරියාව, හොංකොං, තායිවානය, තායිලන්ත, ජපානය වැනි චීනය ආශ්‍රීත රටවල් මෙන්ම ඇමරිකාවේ වොෂින්ටන් නගරයෙනුත් රෝගීන් වාර්ථා වී තිබෙනවා.
විශේෂයෙන් සාස් (Severe Acute Respiratory Syndrome – SARS), හා මර්ස් (Middle East respiratory syndrome – MERS) මෙන්ම පහසුවෙන් මිනිසෙකුගේ ශ්වසන පද්ධතියට හානි කළ හැකි මෙම වෛරසය මිනිසෙකුගෙන් මිනිසෙකුට පහසුවෙන් පැතිර යාමේ හැකියාව පවතිනවා.

මේ පිළිබඳ familylife.lk සම්පත් දායකයෙකු වන වෛද්‍ය හසින්ද උඩලගම මහතා සිය facebook පිටුවේ පළ කළ අදහසක් ඔහුගේ අවසරය ඇතිව අප පහතින් පළ කරන්නේ මේ පිළිබඳව ඉක්මනින් ඔබව දැනුවත් කිරීමට ඇති අවශ්‍යතාවය සලකා බලා. චීන වෛරසය නැතහොත් වූහැන් වෛරසය පිළිබඳ සවිස්තර ලිපියක් නුදුරේදීම ඔබ වෙත ගෙන ඒමට අප බලාපොරොත්තු වනවා.

වෛද්‍ය හසින්ද උඩලගම විසින් පළකළ සටහන –

චීන වෛරසය ගැන නිව්ස් ගොඩක් අය ශෙයාකරගෙන තියනව දැක්කා. ඒ සම්බන්ධව ලංකාවෙ තත්වය ගැන තවම හරියට දන්නෙ නෑ. තාම එහෙම ඒ වර්ගයේ වයිරස් සහිත ලෙඩ්ඩු නම් වාර්තා වෙලා නෑ. ඇඟේ හැප්පෙන ගානට දැන් චීන්නු ඉන්න නිසා අවදානමක් නෑමයි කියන්න බෑ.

එහෙම ලෙඩක් ආවත් ඉතින් කරන්න කියල විශේෂ දෙයක් නෑ. පැතිරෙන එක වලක්වන්න ක්‍රියාමාර්ග ගන්නයිතියෙන්නෙ. මේකත් ස්වසන මාර්ගය ආශ්‍රිත ලෙඩක්. ඒ නිසා වැඩිපුරම බෝවෙන්නෙ “බිඳිති” මාර්ගයෙන්. බිඳිති කියන්නෙ කෙල, සොටු, සෙම වගේ ස්වසන මාර්ගයෙන් නිපදවෙන දේවල්. මේ නිසා වෙනදා සාර්ස්, ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා වගේ ලෙඩ වලදි කරපු ටිකම තමා කරන්න තියෙන්නෙ. නමුත් අපේ රටේ මිනිස්සු නොකරන එකම දේත් ඒක. මෙහෙම මොකක් හරි ලෙඩක් ගැන ආරංචියක් ආවම ගොඩක් අය කරන්නෙ පලවෙනි කිවිසුම ගියපු ගමන් ඩොක්ටර් කෙනෙක් ගාවට යන එක. ඒකෙ වැරැද්දක් කියන්නෙ නෑ. නමුත් ඒ අතරෙ වැදගත්ම කොටස ගොඩක් අය අතින් කෙරෙන්නෙ නෑ. ඒ කොටස තියෙන්නෙ ලෙඩාගෙ අතේ.

මෙහෙම මරණීය ලෙඩක් පැතිරෙන්න ඕනෙම නෑ. තමන්ට සෙම සෙම්ප්‍රතිශ්‍යා අසනීප තත්වයක් තියනව නම් අනේ අනිත් අයට බෝ නොකර ඉන්න බලන්න. මම දැකල තියනවා ගොඩක් අය ලේන්සු පාවිච්චි කරන්නෙ නෑ. “හා…ච්චෝ..!” ගාලා මුළු පලාතම හෙල්ලිලා යන්න තමා කිවිසුම් අරින්නෙ. අහල පහල ගෙවල් වල මිනිස්සුත් දන්නවා මේ මනුස්සයට හෙම්බිරිස්සාව හැදිලා කියලා. එච්චරට සද්දෙ. සද්දෙ වැඩියි කියන්නෙ “බිඳිති” පැතිරෙනවා වැඩියි. ඇත්තටම බිඳිති නෙමේ පැතිරෙන්නෙ සෙම බෝල බෝල.

කැස්ස නම් හෙම්බිරිස්සාව නම් ලේන්සුවක් පාවිච්චි කරන්න. හදිසියට ලේන්සුවක් නැත්නම් අතේ වැලමිටෙන් උඩ කොටසෙන් ආවරණය කරන්න. අත පාවිච්චි කරන්න එපා කියන්නෙ අතේ ගෑවෙන වයිරස් ඔයා අල්ලන අල්ලන තැන් වල තැවරෙන නිසා. ඒ තැන් අල්ලන අනිත් අයටත් ඒවා බෝවෙන්න පුලුවන්. හෙම්බා තියනවා නම් පුරුද්දක් විදියට නිතර නිතර අත සෝදන්න. මොකද ඔයා නොදැනුවත්ව කොහොමත් නහය අවට අල්ලන නිසා අත්වල විෂබීජ තියනවා. අසනීපයක් නැතත් මගතොටේ – බස්වල, පොලේ, කඩේ ගිහින් ආවම අත සෝදන එක පුරුද්දක් කරගන්න. දැන් කොහොමත් එක එක වයිරස් වැඩි නිසා නිකම් ලෙඩ වෙන එක අඩු කරගන්න ඒක උදව් වෙයි. පොඩි අයටත් මේවා පුරුදු කරන්න. පුලුවන් නම් හෙම්බා එක්ක ජොබ් එකට යද්දි මාස්ක් පාවිච්චි කරන්න.

මේ වගේ වසංගතයක් පැතිරෙනකොට සෙනග අතරෙ ගැවසෙන එක අඩු කරන්න ඕනෙ. මේ චීන වෛරසය වැඩිපුරම පැතිරිලා තියෙන්නෙ වෙලඳ සැල් හරහා. ෂොපින් කරන්න ගියාම රෝගීන් සහ නිරෝගී අය මුහු වෙනවා. චීනයෙ කට්ටිය මේ අවුරුද්දෙ මුල ලක්ෂ ගණනින් පිටරටවල් වල සංචාරය කරන්න නියමිතයි. මේ එයාගෙ නිවාඩු කාලයක්. ඒ නිසා තමා මේකෙ අවදානම වැඩි. ලංකාවටත් සෑහෙන පිරිසක් ඒවි. ලංකාවෙ පලවෙනි ලෙඩා වාර්තාවුණ දවසෙ ඉඳලා ශොපින් මෝල් වගේ විදේශිකයො වැඩිපුර ඉන්න තැන් වලට යන එක අඩු කරන්න වෙයි.

අනිත් කාරණය ඉතින් අහිංසක අපි (සෞඛ්‍ය සේවයේ අය) ගැනත් ඩිංගක් හිතන්න. ඇත්තටම කැස්ස තියනවා කියල කටින් කිව්වම ඇති. කැහැලා පෙන්වන්න ඕනෙ නෑ. කැහැලා පෙන්වන්නම ඕනෙ කියල හිතෙනවා නම් ලේන්සුවක් තියල කහින්න. අපි මාස්ක් දාගෙන ඉන්න එක ගැන මොනවත් හිතන්න එපා. වසංගතයක් ආවම ඒකෙන් ගොඩක්ම බැට කන කට්ටියක් තමා අපි. දොස්තරලා නර්ස්ලා ලෙඩ වෙලා නිවාඩු අරන් හොස්පිටල් එක අඩු ස්ටාෆ් එකකින් අමාරුවෙන් දුවලා රෝගී සත්කාරය ගැටළුවක් වෙනවට වඩා ස්ටාෆ් එක පරිස්සම් කරන එක වටිනවා. අපි මාස්ක් එකක් දාගෙන ඉන්න එක ගැනත් මොනවත් හිතන්න එපා. දෙගොල්ලන්ගෙම ආරක්ෂාවට තමා එහෙම මාස්ක් දාගෙන ඉන්නෙ. නැතුව ලෙඩ්ඩු ගැන අප්‍රියාවකට නෙමේ.

තමන්ගෙ ස්වසන – සනීපාරක්ෂාව ගැන මීට වඩා ටිකක් කල්පනා කරන්න. ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහල යාමත් එක්ක ලොකු පොඩි වයිරස් ගොඩයි දැන්. ගොඩක් ඒවා ස්වසන මාර්ගය ආශ්‍රිත ඒවා. අවුරුද්දකට සැරයක් අලුත් වයිරස් එකක් අනිවාර්යයෙන් ජාත්‍යන්තර මට්ටමෙන් ව්‍යාප්ත වෙනවා. ලංකාවෙත් අවුරුද්දකට සැරයක් දැන් ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා වසංගතයක් යනවාමයි. ඉතින් කෝකටත් කියල ඒ පැත්තෙ සනීපාරක්ෂාව ප්‍රැක්ටිස් කරන්න පටන් ගන්න.

මෙම ලිපියේ සවිස්තර ලිපිය පළ කර ඇත. ඒ සඳහා පිවිසීමට පහත මාතෘකාව ක්ලික්/ටැප් කරන්න

කොරෝනා වෛරසය ආසාදනයෙන් මිදෙන්න මේ දේවල් අනිවාර්යයෙන් කරන්න

අවධානමට පෙර සූදානම සඳහා හැකිතාක් ෂෙයාකරන්න.

The post චීන වෛරසය ලංකාවට එන්න කලින් ඒ ගැන දැනුවත් වෙන්න… appeared first on familylife.

කතාවට අපි කියන්නේ පුංචි දරුවෝ මල් වගේ කියලනේ. හැබැයි මේ පුංචි මල් සමනල්ලු ඉස්කෝලෙදිත් පෙර පාසලේදීත් එහෙමම ඉන්නවද? එහෙමත් නැත්තන් පාඩුවේ පැත්තකට වෙලා ඉන්න තවත් පොඩ්ඩෙකුට හිරිහැර කරන්න පෙළඹෙනවද?

සරදම් කිරීම, ඇනුම් පද කීම, නම් පටබැඳීම, කොන් කිරීම, පහර දීම, පයින් ගැසීම සහ සියලුම ශාරීරික සහ මානසික වද හිංසා මේ හිරිහැරවලට අයත් වෙනවා. Famillylife.lk අපි මේ ලිපියෙන් කතා කරන්නේ පාසලේදී/පෙර පාසලේදි ඔබේ දරුවා හිංසනයට ලක් වෙනවනම් (Bullying) ඔබට ගත හැකි ක්‍රියාමාර්ග මොනවාද කියන එක ගැනයි. 

කුඩා අවධියේදි සම වයස් කණ්ඩායම් අතින් දරුවන් හිංසනයට ලක්වීම , දරුවාගේ ආත්ම විශ්වාසයට විශාල වශයෙන් අහිතකර විදියට බලපානවා. විශේෂයෙන්ම ගුරුවරුන් සහ මව්පියන් මෙයට මැදිහත් වීම අත්‍යවශ්‍ය වෙනවා. දරුවන්ගේ ප්‍රශ්න දරුවන්ටම විසදා ගැනීමට අවස්ථාව දිය යුතු වුවත් වැඩිහිටියන් ඒ ගැටළුවලට මැදිහත් විය යුතු සීමාව පිළිඹදව ඔබ මනා අවබෝධයකින් සිටිය යුතු වෙනවා. එවැනි අවස්ථාවක ඔබට පහත සදහන් ආකාරයට ක්‍රියා කිරීමේ හැකියාව තියෙනවා.

ඇහුම්කන් දීම

හිංසනයට ලක්වෙන දරුවාට විශාල අවධානයක් සහ ආදරයක් ලබා දිය යුතු අතර වැඩි වැඩියෙන් සෙනෙහස දැක්වීම අත්‍යවශ්‍ය වෙනවා. සිදු වූ දේවල් පිලිබදව සරල ප්‍රශ්න අසමින් සම්පූර්ණ විස්තරය ගැන දැනුවත් වී සිදුවීම පිලිබදව සත්‍ය කරුණූම අනාවරණය කරගෙන සාරංශගත කරගන්න.

ඇතැම් දරුවන් අධික බිය නිසා කරුණු වසන් කිරීමට පවා ඉඩ තියෙන නිසා දරුවාගේ සිතේ විශ්වාසයක් ඇති කර සියළුම කරුණු හෙලිකරගන්න. මෙවැනි අවස්ථාවක කණගාටුවට පත්වීම, පීඩනයට හා බයට පත්වීම ඉතා සාමාන්‍ය දෙයක් බව පවසා දරුවා අස්වසන්න.

දරුවා නිකරුනේ හිංසනයට පත්වීම ඔහුගේ වැරැද්දක් නිසා සිදු වන දෙයක් නොවන බව වටහා දෙන්න. දරුවාගේ මව්පියන් වශයෙන් ඔහු වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බවා වටහා දෙන්න. ගුරුවරුන් පාසලේදී තත්ත්වය මැඩපවත්වන අතරතුරේදි මව්පියන් නිවසෙදි දරුවාට ශක්තියක් විය යුතු වෙනවා.

සන්සුන්ව සිටින්න

තමන්ගේ දරුවා දිගින් දිගටම වෙනත් අයෙක්ගෙන් හිංසාවට පත් වීම කිසිම අම්මෙකුට තාත්තෙකුට ඉවසන්න පුළුවන් දෙයක් නොවන බව අපි දන්නවා. නමුත් ඔබ කෝපයට පත්ව සිටියත් ඒ බව දරුවාට අගවන්න එපා. කෝපයට පත්වී ප්‍රශ්න විසදීම සිදු කළ නොහැකි බව දරුවාට හැගෙන්න සලස්වන්න. දරුවා සමගත්, අදාළ අනෙකුත් පාර්ශවයන් සමගත් මේ ගැන සාකච්ඡා කළ යුත්තේ ඉවසීමෙනි. 

තේරුම් කරන්න

වෙනත් අයෙකු හිංසාවට පත් කිරීමට දරුවෙක් පෙළඹිමට බලපාන්න පුළුවන් කරුණු ගැන දරුවාට වැටහෙන ආකාරයට තේරුම් කරන්න. හිංසකයා ඇතැම් විට කවුරුන් හෝ අනුකරණය කරනවා විය හැකියි. ඒ දෙය නිවසේදී අහන දකින හෝ අත්විදින දෙයක් විමට බොහෝ දුරට ඉඩ තියෙනවා.

ඒ දරුවා අනෙක් අය සමග සහයෝගයෙන් සමගියෙන් සිටින ආකාරය ගැන නොදන්නවා වීමටද ඉඩ ඇත. එහෙමත් නැත්තන් අධි ක්‍රියාශීලි දරුවෙක් හෝ එයට සමාන තත්ත්වයකින් පෙළෙනවා වීමටත් ඉඩ තියෙනවා. කවරාකාරයෙන් ගත්තත් දරුවා ක්‍රියා කරන ස්වභාවයට දරුවගේ මව්පියන් සහ වැඩිහිටියන් වගකිව යුතු බවට වටහාගෙන දරුවාටත් එය තේරුම් කර දෙන්න උත්සහ කරන්න.

මේ ගැන තවදුරටත් අවබෝධයක් ලබාගන්න මේ ලිපිය කියවන්න – දරුවන්ගේ කරදරවලට හේතු නැතුවාම නෙවෙයි…

ගුරුවරුන් සමගින් සාකච්ඡා කරන්න

මේ දෙය අනිවාර්‍යෙන්ම සිදුවිය යුතු වෙනවා. ගුරුවරුන් වශයෙන් මේ තත්ත්වය මැඩ පැවැත්වීමේ හැකියාව ඔවුන් සතුවිය යුතු ය. ගුරුවරුන් සමග එක්වී පියවරක් ගන්නා බව දරුවාටත් දන්වා සිටින්න. ඉතා ඉවසිලිවන්තව හා පෞද්ගලිකව ගුරුවරයා සමග කතා කර සිදුවීම පිළිඹදව දන්වා උපකාර ඉල්ලන්න.

සිදුවීමේ සත්‍ය බරපතල බව වටහා දී මෙයට අනිවර්යය විසදුමක් තිබිය යුතු බව පවසන්න. විසදුමක් සාකච්චා කිරීමෙන් සතියකට පමණ පසු ප්‍රතිපල විමසන්න. ගුරුවරුන් සමග දිගින් දිගටම සම්බන්ධතාවය තබාගන්න.

හිංසා කරන දරුවා සමග කතා කරන්න.

ඉතා ඉවසීමෙන් සහ ආදරයෙන් එය සිදු කිරීමට වග බලා ගන්න. ඇතැම් විට ඒ දරුවාද වැඩිහිටියන්ගේ උපකාර අවශ්‍යකරන  දරුවෙක් වීමට ඉඩ තියෙනවා. අදාළ දරුවාගෙ මව්පියන් සමගත් සාකච්ඡා කරන්න. තත්ත්වය සමනය කරගැනීමට ඔවුන්ගෙනුත් උපකාර ඉල්ලන්න. මෙවැනි අවස්‍ථාවක අනිවර්යයෙන්ම ගුරුවරයාගේ මැදිහත් වීම මත මෙවැනි සාකච්ඡා සිදු කරන්න.

මේ ගැන තවදුරටත් අවබෝධයක් ලබාගන්න මේ ලිපිය කියවන්න – දරුවන් ගැන ඔබේ මැසිවිල්ල ඔවුන්ගේ සැනසිල්ලට හරවන්න

ඉවසිලිවන්තව හිංසකයාට විරුද්ධව නැගී සිටින ආකාරය දරුවාට කියා දෙන්න. 

උදා:- “මට ගහන්න එපා, මට ගොඩක් රිදෙනවා. මාව වැටුනොත් තුවාල වෙන්න ඉඩ තියෙනවා”

හිංසා කරන දරුවන් මගහැර අනෙකුත් දරුවන් සමග සිටින ලෙසත්, හිංසාවට පත්කරන්න උත්සහ කරන විට කෙළින්ම ගුරුවරයාට දන්වන ලෙසටත් උපදෙස් දෙන්න. දරුවාගේ අනෙක් මිතුරන්ගේ සහයෝගය මෙවැනි අවස්ථාවක ඉතාමත් වැදගත් වෙනවා.

ඔබ වැනිම දැනුම අවැසි තවත් කෙනෙකු දැනුවත් කිරීම සඳහා පහත ඇති මාධ්‍ය ඔස්සේ මෙම ලිපිය ෂෙයා කිරීමට අමතක නොකරන්න.

The post දරුවන් හිංසනයට ලක්වීම ට පාසැලේ / පෙරපාසලේ ඇති ඉඩකඩ අහුරන්න appeared first on familylife.

මේ වෙනකොට දරුවන්ට අනවශ්‍ය තරම් නිදහසක් ලබාදීලා ඒ ජීවිත විනාශ වෙන්න ඉඩ දෙන මව්පියන් තරමටම හෙලිකොප්ටර් දෙමාපියන් ඉන්න නිසා familylife.lk අපි හිතුවා ඒ කාරණය ගැන මේ ලිපියෙන් කතා කරන්න.

දරුවන්ට අනවශ්‍ය තරම් අවධානයක් ලබාදෙන, ඔවුන්ගේ ගැටළුවලට සහ තීරණ වලට අසීමිත විදියට බලපෑම් කරන, දරුවන්ට කිසිම නිදහසක් හෝ ස්වාධීනත්වයක් ඇතුව හැදී වැඩෙන්න ඉඩක් ලබා දෙන්නේ නැති මව්පියන් “හෙලිකොප්ටර් පෙරන්ට්ස්” ගණයට අයත් වෙනවා.

තවත් විදියකින් කීවොත් තමන්ගේ දරුවාගේ ජීවිතයේ සෑම දෙයකටම මේ වගේ අම්මලා තාත්තලා මැදිහත් වෙනවා විතරක් නෙවෙයි ඒ මැදිහත්වීම් වලින් මිදෙන්න කිසිම දවසක තමන්ගේ දරුවට ඉඩක් ලබා දෙන්නේ නෑ. අනවශ්‍ය නිදහස තරමටම හෙලිකොප්ටර් දෙමාපියන් වශයෙන් සිදුකරන මේ දේත් දරුවාගේ ජීවිතයට සිදු කරන අකටයුත්තක් බව මේ ය තේරුම් ගන්නේ නෑ. අපි බලමු මේ කියන කාරණය දිගුකාලීනව දරුවාට අහිතකර විදියට බලපාන්නේ කොහොමද කියලා.

සෞඛ්‍යමය ගැටළු

මෙවැනි දරුවන්ට ළමා අවධියේදී වගේම වැඩිහිටි වයසේදීත් රෝගාබාධ වැළදීමට ඇති ඉඩ කඩ වැඩි වෙනවා. ගොඩක් වෙලාවට ඇති සුරක්ෂිතව හැදී වැඩෙන දරුවොන්ට තමන් අවට පරිසරය එක්ක එකතුවෙන්න තියෙන කාලය අවම බව ඔබ දකිනවා ඇති. ගල්, වැලි, වතුර, පස්, සුරතල් සතුන්, සමවයස් කණ්ඩායම් එක්ක මුහුවෙන්න ලැබෙන ඉඩ කඩ අඩු නිසාම මේ දරුවන් ඉතා ඉක්මනින් රෝගී වෙනවා.

ඒ වගේම මව්පියන්ගේ අධීක්ෂණය යටතේ යම් යම් සීමාවන්ට යටත්ව තෝරා බේරාගත් අහාර පාන පමණක් ලබා ගැනීම නිසාත් මේ තත්ත්වය ඉහල යනවා. අනෙක් අතට දරුවා නාන වෙලාව, කන වෙලාව, නින්දට යන වෙලාව, සෙල්ලම් කරන වෙලාව විදියට සියලු දෙයක්ම අම්මලා තාත්තලාට අනවශ්‍ය ආකාරයට සිදු වෙන නිසා පසු දරුවට මේ ගැන ස්වාධීන තීරණයක් ගන්න අවස්ථාවත් අහිමි වෙනවා.

ඒ වගේම වැඩිහිටි වියට පත්වෙලා මව්පියන්ගේ සිහිකැදවීම් නැති වෙනකොට මේ ය තමන්ගේ සෞඛ්‍ය ගැන සැලකිලිමත් වෙන එකත් අඩු වෙනවා. වෙනත් විදියකට කීවොත් තමන්ගේ පෞද්ගලික සෞඛ්‍ය නඩත්තු කරගැනීමේ හැකියාව මේ දරුවන්ට අහිමි වෙලා යනවා.

තමන් අති සුවිශේෂ බවට හැගීමෙන් පසු වේ. 

මේ ලෝකේ ඉන්නේ තමන්ගේ දරුවා විතරයි කියන හැගීමෙන් කටයුතු කරන අම්මලා තාත්තලා නොදැනුවත්ව හෝ දැනුවත්ව මේ අදහස කුඩා වයසේ ඉදලම දරුවාගේ හිතටත් කාවද්දනවා. “තමන්ට මේ දේ අනිවාර්යෙන් හිමි විය යුතුයි/ මේ දෙය ලබන්න එකම සුදුස්සා මම/ මෙතැන සිටින විශේෂම කෙනා මම” වගේ සිතිවිලි මේ දරුවන් තුළ නිතරා පවතිනවා.

මේ දේ සීමාව ඉක්මවා ගියාම, ජීවිතයෙන් අහිමි වීම් ලැබෙනකොට ඒ දේ දරාගැනීමේ හැකියාව මේ දරුවන්ට නැති වෙනවා. බලාපොරොත්තු බිදවැටීම්, විදවීම් සහ සමහර වෙලාවට සියදිවි නසාගැනීම් දක්වා මේ තත්ත්වය වර්ධනය වෙන්න ඉඩ තියෙනවා. 

චිත්තවේගාත්මක ගැටළු 

තමන්ගේහැගීම් පාලනය කරගැනීමට මේ දරුවන් හුරු වන්නේ ඉතාමත් අඩුවෙන්. දරුවන් වෙනුවට ඒ දේ අම්මලා තාත්තලා සිදු කිරීමම තමයි මෙයට හේතුව වෙන්නේ. දරුවා කෝපයට, දුකට හෝ කලබලයට පත්වෙන අවස්ථාවල ඒවාට ස්වාධීනව සහ හරියාකාරව මුහුණ දෙන්න හුරු කරනවා වෙනුවට මව්පියන් හැම විටම දරුවාට සහය දීමට ඉදිරිපත්වෙනවා.

දරුවා හුදෙකලා එන අවස්ථාවල වගේම වැඩිහිට වියට පත් වීමෙන් පසුවත් මේ දේ ඔහුගේ ජීවිතයට විෂා අහිතකර බලපෑමක්  සහ අවාසියක් වෙනවා. අවාසනාවන්ත විදියට විෂාදය සහ කිසිදු අකාරයකින් තමන්ගේ ජීවිතය ගැන තෘප්තියට පත් නොවෙන තත්වයකට මේ දරුවන් අනආතයේදී පත්වීමට ඇති ඉඩකඩ විශාල වෙනවා.

අසීරු තත්ත්වයන් ඉවසීමට ඇති නොහැකියාව.

මෙවැනි මවුපියන් ය‍ටතේ හැදෙන වැඩෙන දරුවන් අපහසුකම් සහ අසීරුතාවලට මුහුණ දීමට හරියාකාරව හුරු වන්නේ නෑ. දරුවා අපහසුවකට, වේදනාවකට හෝ අසීරුහාවයකට පත්වෙන සෑම අවස්ථාවකම මව්පියන් ඉදිරිපත්වෙලා දරුවාට ආරක්ෂක පලිහක් වගේ ක්‍රියා කරනවා. ස්වශක්තියෙන් අපහසුතා තේරුම් ගැනීමට ඇති හැකියාව මේ නිසා නැති වෙලා යනවා.

වැඩිහිටි වියට පත් වුනාම වැඩි වශයෙන් වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සදහා යොමුවෙන්නට මේ දරුවන් පෙලඹෙනවා. තමන්ට ඇතිවන කුඩා හෝ මානසික අපහසුතාවයක් වෙනුවෙන් වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා ගැනීම අපරාධයක් හෝ ලජ්ජා විය යුතු කාරණයක් නොවුනත් මව්පියන්ගේ අනර්ථකාරී හැසිරීම නිසා දරුවා මේ තත්ත්වයට පැහැ වීම කනගාටුවට කාරණයක් විදියටයි අපි හදුන්වන්නේ.

කුසලතා වර්ධනයට ඇති හැකියාව අවම වේ.

තද කාලසටහනකට අනුව ආකෘතියක් ඇතුලේ හැදී වැඩෙන දරුවාට අවට පරිසරයෙන්, සම වයස් කණ්ඩායම් වලින් සහ සමාජයෙන් අත්දැකීම් ලබා ගැනීමට ඇති හැකියාව අවම වෙනවා. තමන්ගේ සහජ හැකියාවන් දියුණු කරගැනීමට ඉඩ ලැබෙනවාට වඩා දෙමව්පියන්ගේ රුචි අරුචිකම් අනුව ක්‍රියා කරන්න සිදු වෙනවා.

මවගෙන් පියාගෙන් මානසික සහනයක් හෝ සාර්ථකත්වය වෙනුවෙන් උත්තෙජනයක් නොලබන දරුවාට තමන්ගේම කියා අරමුණක් හෝ ඒ අරමුණ ජයගන්නට අවශ්‍ය හැකියා වර්ධනයක් නොලබා මව්පියන්ගේ රූකඩයක් බවට පත්වෙනවා.

ඔබ වැනිම දැනුම අවැසි තවත් කෙනෙකු දැනුවත් කිරීම සඳහා පහත ඇති මාධ්‍ය ඔස්සේ මෙම ලිපිය ෂෙයා කිරීමට අමතක නොකරන්න.

The post හෙලිකොප්ටර් දෙමාපියන් වෙන්න ඔබත් කැමතිද? තීරණයට පෙර කියවන්න. appeared first on familylife.

පුංචි දූගේ පුතාගේ ජීවිතයේ වැදගත්ම කඩඉමක් වෙන විධිමත් පාසල් අධ්‍යාපනය ආරම්භ කිරීම, දෙමව්පියොන්ගේ හිත්වලට බලාපොරොත්තු ගොන්නක් විතරක් නෙවෙයි විශාල අභියෝගයකුත් ලබාදෙනවා.

දන්න ශිල්ප ඔක්කොම දක්වලා දරුවව පාසලකට ඇතුල් කරගත්තා කියලා මේ අභියෝගය අවසන් වෙන්නේ නම් නෑ. ඔබේ දරුවා වසරක් හෝ දෙකක් පෙරපාසල් ගිය දරුවෙක් හෝ පෙර පාසලකට එක් දිනක්වත් ගිහින් නැති දරුවෙක් වෙන්න පුළුවන්.

පවුලේ තනිව හැදුණු දරුවෙක් හෝ සහෝදර සහෝදරියන් / මිතුරන් පිරිවරාගෙන හැදුණු දරුවෙක් වෙන්නත් පුළුවන් හැබැයි මේ දෙවර්ගයේම දරුවොන්ට පාසල් යෑම කියන කාරණය වෙනස්ම අත්දැකීමක් වෙන බවනම් නොකියාම බෑ.

මේ අලුත් අත්දැකීම පොඩ්ඩට සුන්දර අත්දැකීමක් කරවන්න දෙමව්පියොන්ට කරන්න පුළුවන් දේවල් ගැන මේ ලිපියෙන් අපි ඔබව දැනුවත් කරන්න බලාපොරොත්තු වෙනවා.

ගැළපෙන පෙර පාසලක් තෝරගැනීම

පාසල් ගමනට දරුවෙක් සූදානම් කරවීම ගැන කතා කරද්දි දරුවාට පෙර පාසලක් තෝරාගැනීමේ සිටම මේ කාරණය ගැන සැළකිලිමත් වීම අත්‍යවශ්‍ය වෙනවා.

මුල් ළමා විය සංවර්ධනය සහ විධිමත් පාසල් අධ්‍යාපනය කියන ක්ෂේත්‍ර දෙක එකම අමාත්‍යයංශයකින් නියාමනය නොවෙන නිසා, දරුවා ඇතුළත් කරන්න බලාපොරොත්තු වෙන පාසලේ කටයුතු කෙරෙන ආකාරයට ගැළපෙන පරිදි පෙර පාසලක් තෝරගැනීම දෙමව්පියෝ විදියට ඔබේ වගකීමක් වෙනවා.

විශේෂයෙන්ම අධ්‍යාපනය ලබන මාධ්‍ය, සන්නිවේදනය සිදුවෙන භාෂාව වගේ කාරණා ගැන සැළකිළිමත් වීමෙන් අලුතින්ම පාසලට යන පොඩ්ඩා අපහසුතාවයට පත් වීම අවම කරගන්න හැකියාව ලැබෙනවා.

සම්බන්ධිත ලිපි – දරුවාට පෙර පාසලක් තෝරා ගැනීමේදී මේ ගැනත් සිතන්න

ඒ ඔබේ දරුවායි

පාසලේදී සාර්ථක ආරම්භයක් ලබාගන්න පෙරපාසලෙන් දරුවාට ලැබෙන අත්දැකීම් සහ පුහුණුව විශාල සහයෝගයක් වෙනවා. තමන් මුල් ළමාවිය අධ්‍යාපනය ලබා දෙන දරුවන් පාසලකට ඇතුළත්වීමට බලාපොරොත්තු වෙන දරුවන් බව සිහියේ තබාගෙන කටයුතු කිරීම පෙර පාසල් පාලිකාවන්ගේත් වගකීමක් වුනත් හැම දේම පෙර පාසලටම භාර දීලා දෙමව්පියන් පැත්තකට වෙන එක නම් සුදුසු ක්‍රියාවක් කියලා අපි කියන්නේ නෑ.

සම්බන්ධිත ලිපි – දරුවා කථා කරන්න ප්‍රමාද නම් මේ පිළිබඳ දැනුවත් වන්න

විශේෂයෙන් ම සාර්ථකව අදහස් ප්‍රකාශකිරීමේ හැකියාව, පෞද්ගලික පිරිසිදුකම, වැසිකිළි/ කැසිකිළි භාවිතය, සහයෝගයෙන් ක්‍රියා කිරීම, බෙදා හදා ගැනීම වගේ අත්‍යවශ්‍ය ගුණාංගත්, කතුර පැන්සල පාවිච්චිය, සවන්දීම, අවධානය යොමු කිරීම, කාලසටහනකට අනුව පිළිවෙලකට වැඩ කිරීම, ස්වාධීනව ක්‍රියා කිරීම, ගැටළුවලට මුහුණ දී විසදගන්නා ආකාරය වගේ කුසලතාවනුත් තමන්ට හැකි පරිදි සංවර්ධනය කිරීමට දෙමව්පියන් උත්සහ දැරීම පෙරපාසලෙන් පාසලට යන ඔබේ දරුවාගේ යහපතට හේතු වෙනවා.

යහළුවන් අත්‍යාවශ්‍යයි

දරුවන් කුඩා කාලයේ පටන්ම එකිනෙකාට වෙනස් පෞර්ෂත්ව ලක්ෂණ පෙන්වීම අතිශය සාමාන්‍ය කාරණයක් විදියට සළකන්න පුළුවන්. ඇතැම් දරුවන් උද්‍යෝගිමත්, ක්‍රියාශීලී සහ ඉක්මනින් හිත මිතුරන් ඇති කර ගැනීමට සමත් වුණත් ඇතැම් දරුවන් ඊට වෙනස් ගති ලක්ෂණ පෙන්වන්න ඉඩ තියෙනවා.

ඒ කවරාකාරයේ ගති ලක්ෂණ පෙන්වුවත් අලුතින්ම පෙරපාසලෙන් පාසලට යන ඔබේ දරුවාට යාළු මිත්‍රකම් ඇති කරගැනීමේ වැදගත්කම කියා දීම ඔබේ වගකීම වෙනවා.

වෙනස්ම පරිසරයකට යන දරුවාගේ හිතට සැනසිල්ලක් වෙන්න මේ අලුත් යාලුවෝ ලොකු උපකාරයක් වෙන්න තියෙන ඉඩකඩ වැඩි නිසා ගෙදර ඉන්න අම්මලා තාත්තලටත් ඒක ලොකු සහනයක් වෙවී.

සම්බන්ධිත ලිපි – දරුවා කේන්ති කාරයෙක් නම් ඔබත් මේ දේවල් දැනගෙන ඉන්නම ඕනෙ

ගුරුවරිය සමග හොඳ සන්නිවේදනයක් පවත්වා ගන්න

තමන්ගේ දරුවාට විශේෂ අවධානයක් යොමු කළ යුතු අසනීප තත්ත්වයක් / අසාත්මිකතා හෝ වෙනත් එවැනි කාරණයක් තියෙනවා නම් ඒ ගැන ගුරුවරිය දැනුවත් කිරීම අතිශය වැදගත් වෙනවා. ඒ වගේම තමන්ගේ අවශ්‍යතාවය / අවශ්‍ය උපකාරය පැකිළීමකින් තොරව ගුරුවරියට දැනුම් දෙන ආකාරය ගැනත් කියා දීම දරුවාට සහනයක් වේවි.

ආරක්‍ෂාව මූලිකයි

පෙරපාසලෙන් පාසලට යන ඔබේ දරුවාට ආරක්ෂාව කියන කාරණය නම් අමතක කරන්න පුළුවන් දෙයක් නෙවෙයි. කුඩා වයසේ පටන්ම තමන්ගේ ආරක්ෂාව සළසාගන්න විදිය ගැන දරුවාට දැනුම ලබාදෙන එක අත්‍යවශ්‍ය කාරණයක් වෙලා තියෙනවා.

පාසල් වෑන් රථයේදි, පන්ති කාමරයේදි සහ පාසලේ ඕනෑම තැනකදි තමන්ට වෙන හිරිහැරයක්, අපයෝජනයක් හෝ වෙනත් ඕනෑම කරදරයක් ගැන වහාම දෙමව්පියන් සහ ගුරුවරිය දැනුවත් කරන විදිය දරුවාට කියලා දෙන්න.

නාදුනන පුද්ගලයින්ගෙන් ප්‍රවේසම් වීම, වෙනත් දරුවෙක් හිරිහැර කරනවා නම් එයින් ආරක්ෂා වීම, වැඩිහිටි සිසුවෙක්ගෙන් බලපෑම් ඇත්නම් එයින් ආරක්ෂා වීම, තමන්ගේ බඩු බාහිරාදිය ප්‍රවේසම් කරගැනීම විතරක් නෙවෙයි ගුරුවරියගෙන් යම් ගැටළුවක් සිදුවෙනවා නම් ඒ ගැන පවා දෙමව්පියන් දැනුවත් කළ යුතු බව දරුවාට වටහා දෙන්න. 

ඉහත කරුණුවලට අමතරව,

• අදාළ පාසලේ, සිසු සිසුවියන්ගේ, ගුරුවරියන්ගේ පින්තූර පෙන්වමින් ඒ අය ගැන දරුවා සමග කතා බහ කරමින් ආගන්තුක ස්වභාවය මගහැරවීමට උත්සහ කිරීම.
• පාසල් යෑමෙන් දරුවාට ලැබෙන ප්‍රතිලාභ ගැන කියා දීම. (තනිවම කතන්දර පොත් කියවීම, අලුත් ක්‍රීඩාවන්ට සහභාගි වීමට ලැබීම….)
• අලුත් පන්තියට එන අනිත් දරුවන්, පන්තියේදි කරන ක්‍රියාකාරකම් ගැන සාකච්ඡා කරමින් දරුවා තුළ ප්‍රියතාවයක් ඇති කරවීම.
• අලුත් පාසලට යන දිනයේදි ලැබෙන( නිළ ඇදුම්, පොත්පත්, කෑම පෙට්ටි, වතුර බෝතලය) අලුත් උපකරණ පෙන්වීම, ඒ ගැන කතා කිරීම, ඒවා දරුවාගේ ප්‍රියතාවය අනුව ලබා දීමට උත්සහ කිරීම.
• පාසල් යෑම ගැන කතා පොත් කියවීම, දරුවාගේ අදහස් විමසීම, රුචි අරුචිකම් විමසීම, පෙර පාසලත් පාසලත් එකිනෙකට වෙනස්වෙන ආකාරය ගැන කතා කිරීම.
• දරුවාගේ බඩු භාණ්ඩවල නම සදහන් කර හදුනාගැනීමට පහසු කරවීම.
• ඒ පාසලට යන හිතවත් පවුල්වල ශිෂ්‍යයින් හදුන්වා දීම. ඒ අය ලවා පාසල ගැන විස්තර දරුවාට ලබා දීම.
• හැකියාවක් ඇත්නම් පමණක් දරුවා සමග පාසලේ සෑම ස්ථානයකටම යමින් ඒවා හදුන්වා දීම.
• හොදට ඉගෙනගන්න, අහවලා වගේ දක්ෂයෙක් වෙන්න, ළකුණු ගන්න වගේ දේවල් නිරන්තරයෙන් කියමින් දරුවා පීඩනයට පත් කිරීම නම් කිසිසේත්ම සුදුසු නැති බව අමතක කරන්න එපා.

ඔබ වැනිම දැනුම අවැසි තවත් කෙනෙකු දැනුවත් කිරීම සඳහා පහත ඇති මාධ්‍ය ඔස්සේ මෙම ලිපිය ෂෙයා කිරීමට අමතක නොකරන්න.

The post පෙරපාසලෙන් පාසලට යන ඔබේ දරුවා ගැන මේ දේවල් හිතට ගන්න. appeared first on familylife.

සමහර අය කසාද බැඳලා ටික කාලයක් යනවිට ප්‍රෙග්නන්ට් නොවීම නිසා තමාට දරු පල පිහිටන්නේ නැතිද යන සැකය ඇති කර ගන්නවා. එකිනෙකාට චෝදනා කරගන්නවා. පවුලේ අනෙක් අය, මිතුරෝ කලබල වෙන්න ගන්නවා. මුදල් වියදම් කරමින් පන්සල් පල්ලි කෝවිල් වලට යනවා. නමුත් කිසි කෙනෙක් දරුගැබක් පිළිසිඳ ගන්න විදියට විවාහ ජීවිතය සැලසුම් කරන ආකාරය ගැන කියලා දෙන්නේ නැහැ. මේ ලිපියේ අරමුණ අලුත විවාහ වූ යුවලක් දරුවකු පිළිසිඳ ගැනීම වෙනුවෙන් කෙසේ තමාගේ විවාහ ජීවිතය සැලසුම් කරගත යුතුද කියා පෙන්වා දීමටයි.

දරුවෙකු පිළිසිඳ ගැනීම කෙසේ සිදුවේද?

කසාද බැඳලා දරුවෙකු පිළිසිඳ ගැනීම බලාපොරොත්තු වන ගොඩක් දෙනාට තියන ප්‍රශ්නයක් තමයි ඉක්මනින්ම දරුවෙක් පිළිසිඳ ගනීවිද කියන එක. ඇත්තටම විද්‍යාත්මක දත්ත එක්ක බැලුවොත් කාන්තාව වයස වුරුදු 40ට වඩා අඩුයි නම්, උපත් පාලන ක්‍රම අනුගමනය කරන්නේ නැත්නම් සහ අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට ලිංගිකව එක් වෙනවා නම් 80 % ක් මුල් අවුරුද්දේ පිළිසිඳ ගැනීමක් සිද්ද වෙනවා. ඉතිරි අයගෙනුත් 50% ක් ඊළඟ අවුරුද්දේදී පිළිසිඳ ගන්නවා. වෙනත් වචන වලින් කිව්වොත් දරුවන් බලාපොරොත්තු වන යුවල දහයකින් නව දෙනෙක්ම මුල් අවුරුදු දෙක ඇතුලත පිළිසිඳ ගන්නවා.

සරු කාලය

ඔබ දරුවෙක් බලාපොරොත්තුවෙන් විවාහ ජීවිතය සැලසුම් කරනවා නම් ස්ත්‍රියකගේ සරු කාලය පිලිබඳ දැනුවත් වීම ඉතාම වැදගත්. සරු කාලය කියා අදහස් කරන්නේ ලිංගිකව එක් වුවොත් දරුගැබක් පිළිසිඳ ගැනීමට වැඩිපුරම සම්භාවිතාවක් තිබෙන කාලයයි. මේ ගැන අවබෝධයක් ගන්න මාසික ඔසප් චක්‍රය ගැන අදහසක් තියෙන්න අවශ්‍යයි.

ස්ත්‍රියකගේ මාසික ඔසප් චක්‍රය සාමාන්‍යයෙන් දවස් 28 ක් පමණ වෙනවා. මේ දින ගණන එහාට මෙහාට වෙන්නත් පුළුවන්. අපි ප්‍රයෝගික පහසුව තකා ඔසප් වීම පටන් ගන්න දවස පළමු වෙනි දවස කියලා නම් කලොත් පළමු වෙනි දවසේ ඉඳලා පස් වෙනි දවස පමණ වනතුරු ඔසප් වීම සිදු වෙනවා. මේ දින ගණනත් පුද්ගලයා අනුව වෙනස් වෙන්න පුළුවන්.

චක්‍රයේ 14 වෙනි දවස වෙද්දී ඩිම්බ කෝෂ වලින් ඩිම්බ පිටවීම සිදු වෙනවා. ඒ අතර කාලය තුල ගර්භාෂ බිත්තිය ගැබ් ගැනීමකට අවශ්‍ය විදියට සකස් කිරීම සිද්ධ වෙනවා. ඩිම්බ කෝෂ වලින් ඩිම්බ පිටවුණාට පස්සේ ගර්භාෂ බිත්තිය අවධානයෙන් ඉන්නවා ගැබ් ගැනීමක් සිදු වේවිද නැද්ද කියලා. ඩිම්බය ශුක්‍රාණුව සමග සංසේචනය වෙලා යුක්තාණුව ගර්භාෂයට ඇතුල් වුනොත් එතනින් එහාට ඔසප් චක්‍රය නවතිනවා. යම් විදියකින් එහෙම සංසේචනයක් වුනේ නැත්නම් අලුත් ඔසප් චක්‍රයක් වෙනුවෙන් ගර්භාෂ බිත්තියේ වෙනස් කම් සිද්ධ වෙනවා. ඔසප් වීම විදියට රුධිරය පිට වෙන්නේ එහෙම ගර්භාෂ බිත්තියේ අනවශ්‍ය කොටස් ඉවත් කරන විටයි.

ඔසප් චක්‍රය ගැන අවබෝධයක් තිබෙන කෙනෙක්ට සරු කාලය නිර්ණය කරගන්න එක ලේසි වැඩක්. සරල අදහස ගත්තොත් දරු ගැබක් පිළිසිඳ ගන්න නම් ඩිම්බය සහ ශුක්‍රාණුව එකතු විය යුතුයි. මේ නිසා ඩිම්බය පිටවන කාලයේදීම තමයි ලිංගිකව එක් වීමක් සිදු විය යුත්තේ. ඩිම්බය පිට වන්නේ ඔසප් චක්‍රයේ 14 වෙනි දවසේදී. සාමාන්‍යයෙන් ශුක්‍රාණුවක් ස්ත්‍රියකගේ ශරීරය තුල පැය 72 ක් පමණ සජීවී තත්වයේ පවතින නිසා ඒ කරුණත් සලකලා බලන්න වෙනවා. මේ කරුණු කාරණා සියල්ල සලකලා බලලා අපිට කියන්න පුළුවන් ඔසප් චක්‍රයේ 11 වෙනි දවසේ ඉඳලා 16 වෙනි දවස වෙනකම් කාලය තුල ලිංගිකව එක් වුනොත් දරු පිළිසිඳ ගැනිකමට වැඩි ඉඩ කඩක් තිබෙන බව. මේ නිසා මේ දිනවල වැඩි වශයෙන් එකතු වීම කල යුතු වෙනවා.

සාමාන්‍ය කැලැන්ඩරයක් පාවිච්චි කරලම මේ දින ගණන් කිරීම ප්‍රයෝගිකව කරන්න පුළුවන්. ඒ කැලැන්ඩරයේ  කාන්තාවගේ ඔසප් දිනයේ පළමු වෙනිදා අංක 1 කියලා ලකුණු කරනවා. උදාහරණයකට ඇයට ඔසප් වීම ආරම්භ වුනේ අගෝස්තු  5 වෙනිදා නම් ඒ දිනය ලඟින්ම අංක 1 සලකුණු කරන්න. එතනින් පටන් අරන් ඔසප් චක්‍රයේ දින ටික අංක 28 වෙනකම් ලකුණු කරගෙන යනවා. අපේ උදාහරණය අනුව අංක 28 ලකුණු වෙන්න ඕනේ 24 වෙනිදා අසල යි. ඒ දින වල අංක 11 සිට 16 දක්වා දින පරාසය වෙනම ලකුණු කරගන්න ඕනේ. ඒ තමයි සරු කාලය. ඒ දින වල තමයි වැඩිපුර එක් විය යුත්තේ. දුර බැහැර රැකියා කරන සහකරු හෝ සහකාරිය නිවාඩු සැලසුම් කරගත යුත්තේත් මේ කාලයට යි. මේ විදියට මාස කිහිපයක් කලොත් පිළිසිඳ ගැනීමක් වෙන්න තියන ඉඩ ගොඩක් වැඩියි.

ගැබ්ගෙල ශ්‍රාවයන්

ඉහත විස්තර කල කැලැන්ඩර් ක්‍රමයෙන් සරු දවස් හොයා ගන්න ක්‍රමයට සහයෝගයක් විදියට ගන්න පුළුවන් තවත් එක ප්‍රයෝගික ක්‍රමයක් තිබෙනවා. ඒ තමයි ගැබ් ගෙල ශ්‍රාවයන් මගින් ඩිම්බ මෝචනය වී ඇතිබව හඟවන සංඥා හඳුනා ගැනීම.

ගැබ්ගෙල කියන්නේ ගර්භාශයේ පහලම කොටස. එතනින් තමා ගර්භාෂය තුලට ශුක්‍රානු ඇතුළු වෙන්නේ. ශරීරයේ හැම විවරයක් වගේම මෙහිත් විවිධ ශ්‍රාවයන් තිබෙනවා.  පිළිසිඳ ගැනීමක් සඳහා සුදානම් නැති අවස්ථා වලදී ශුක්‍රානු ඇතුළු වෙන්න බැරි වෙන්න මේ ගැබ් ගෙල ශ්‍රාවයන් ඝනවයි පවතින්නේ. ඩිම්බ කෝෂ වලින් ඩිම්බ පිටවන අවස්ථාව කිට්ටු  වෙනකොට ශ්‍රවයන්ගේ ස්වභාවය වෙනස් වෙලා ටික ටික දියරමය ස්වභාවයක් ගන්නවා. ඩිම්බ පිට වන අවස්ථාව වන විට තිබෙන්නේ  දියරමය ලිස්සන ස්වභාවයක්. ඒ ශුක්‍රානු වලට පිහිනා ඒමේ පහසුව තකායි.

දිනපතා මේ ශ්‍රාවයන්ගේ ස්වභාවය ගැන අවධානයෙන් ඉන්නවා නම් ඩිම්බ පිටවීම ගැන යම් අදහසක් ගන්න පුළුවන්. ඔසප් චක්‍රයට අනුව දින ලකුණු කරන කෙනෙක්ට මේ දේ තවත් නිවැරදිව කරන්න හැකියි. 10 වෙනි දවස විතර වෙනකොට යෝනි මාර්ගයේ යම් තෙතමනයක් දැනීමට පටන් ගැනීම සිදු වෙනවා. මේ ශ්‍රාව ඇලෙන සුළු ස්වභාවයේ සිට දියරමය – ලිස්සන සුළු ස්වභාවයක් දක්වා වෙනස් වෙනවා. දියරමය – ලිස්සන සුළු ස්වභාවයෙන් ශ්‍රාව තිබෙන දවස් තමා එකතු වීමට සුදුසුම දවස්.

මේ ආකාරයට දරුවෙකු පිළිසිඳ ගැනීම (ගර්භානිභාවය) සැලසුම් කිරීම මගින් බොහොමයක් දුරකට තමන්ගේ සිහිනය ඉටු කරගන්න පුලුවන්. දැනුවත් බව සමගම නිසි සැලසුම් කිරීම කලොත් තවත් පහසු වේවි.

මවු සිහිනය වෙනුවෙන්ම පළවූ කිරි සිහිනයක පෙළ ගැස්ම ලිපි වෙත පහතින් පිවසෙන්න

කිරි සිහිනයක පෙළ ගැස්ම – මෙතැන ක්ලික්/ටැප් කරන්න

ඔබ වැනිම දැනුම අවැසි තවත් කෙනෙකු දැනුවත් කිරීම සඳහා පහත ඇති මාධ්‍ය ඔස්සේ මෙම ලිපිය ෂෙයා කිරීමට අමතක නොකරන්න.

The post දරුවෙකු පිළිසිඳ ගැනීම සඳහා මේ ලෙස නිසි සැලසුමක් සකසා ගන්න appeared first on familylife.

අවාසනාවන්ත විදියට අපේ ගෙවල්වලට වගේම පාසල්වලටත් තහනම් මාතෘකාවක් වෙලා තියෙන ලිංගික අධ්‍යාපනය දරුවන් වෙත සාර්ථකවය සන්නිවේදනය නොවීම තුළින් සමාජමය ගැටළු රාශියක් ඇති වෙලා තිබෙනවා. අඩු වයස් ගැබ් ගැනීම්, ලිංගාශ්‍රිත රෝග, මානසික සහ කායික සෞඛ්‍ය බිදවැටීම්, අධ්‍යාපනය කඩාකප්පල් වීම, කායික අපයෝජන, මිථ්‍යා සහ වැරදි මතවල එල්බගෙන ක්‍රියා කිරීම, අහිතකර ඇබ්බැහිකම්වලට හුරු වීම ඇතුළු බොහෝ අහිතකර ප්‍රතිවිපාකවලට මූලික ම හේතුවක් විදියට “දරුවන්ට නිසි වයසට ගැළපෙන විදියට ලිංගික අධ්‍යාපනය ලබා නොදීම” පෙන්වන්න පුළුවන්කම තියෙනවා.

familylife.lk කියවන ඔබ මවක් හෝ පියෙක් නම් ළග ළගම එන අළුත් අවුරුද්දේ තමන්ගේ දරුවාට ලබා දෙන අළුත් දැනුම් ගොන්නට මේ කතා කරන කරුණත් එකතු කරගන්න කියලා අපි මතක් කරනවා.

දරුවාට ක්‍රමානුකූල ලිංගික අධ්‍යාපනය ලබා දීම කුඩා කාලයේ සිටම ආරම්භ කිරීම, පසුකාලීනව මව්පියන්ට මේ ගැන දරුවා එක්ක විවෘතව කතා කරන්න විශාල උපකාරයක් වෙනවාට නොඅනුමානයි. කාන්තාවන් සහ පිරිමින්, පවුල, කුඩා දරුවන්, ගර්භණී මව්වරුන් වගේ උදාහරණ අරගෙන වයසට ගැළපෙන විදියට අදහසක් ලබාදීමේ හැකියාව තියෙනවා. ඒ සදහා ඔබට පහත සදහන් ක්‍රමෝපායන් උපකාරයක් වෙයි කියලා අපි විශ්වාස කරනවා.

අපි ලිංගික අධ්‍යාපනය ලබපු විදියටම ද අපේ දරුවන්ටත් ඒ දනුම ලබා දෙන්නේ?

අපි බොහෝ දෙනෙක් ලිංගික අධ්‍යාපනය ලැබුවේ අවිධිමත් ක්‍රමවලට කියලා ඔබට මතක ඇති. ඒ දේටත් නව යොවුන් වියට එනකන් ම බලාගෙන ඉන්නත් වෙලා තියෙනවා. අනෙක් අතට ඒ අහපු දේවල් නිවැරදි ම දේවලුත් නෙවෙයි. ඒ වගේම මේ  ගැන දෙයක් අහලා දැනගන්න පුළුවන් වැඩිහිටියෙක්, ගුරුවරයෙක් අපිට හිටියද? අඩුම තරමේ පාසලේ සෞඛ්‍ය පාඩමේදිවත් මේ ගැන කතා බහ කරන්න ගුරුවරු පෙළඹුනාද? දෙමව්පියෝ එක්ක මේ ගැන කතාකරන්න හිතන්නවත් බය වුණා නේද? හරිහමන් ලිංගික අධ්‍යාපනයක් නොලැබීම නිසා අපිට ලැබුණු අහිතකර තත්ත්වයන් මොනවද? අවසන් වශයෙන් අපිට උරුම වෙලා තිබුණු තත්ත්වයම අපේ දරුවන්ටත් උරුම කරලා දෙනවද? සන්සන්දනාත්මකව සළකලා බලලා සුදුසු දේ ඔබම තෝරාගන්න.

වයසට ගැළපෙන්න කියා දෙන්න.

දරුවාගේ වයසට සහ මානසික සංවර්ධනයට ගැළපෙන තරමට විතරක් දැනුම ලබාදෙන්න. දරුවා දෙයක් ගැන අහනවානම් උත්තර දෙනවා ඇර අහන්නේ නැති දේවලට කරුණු දැක්වීම ඔහුගේ මනසට දරාගැනීම අපහසු වේවී. කොහොමත් දරුවෝ කියන්නේ කුතුහලය උපරිමයෙන් තියෙන කණ්ඩායමක් නිසා ගොඩක් වෙලාවට දිගින් දිගටම ප්‍රශ්න අහන්න ඉඩ තියෙන බවත් මතක තියාගන්න වෙනවා. 

දරුවාගේ දැනුම වටහාගන්න.

දරුවන්ට ලිංගික අධ්‍යාපනය ලබාදීමේදී දරුවා මේ ගැන ප්‍රශ්න අහන වෙලාවට සංවාදයක් සිදු කෙරෙන විදියට ආපස්සට දරුවගෙනුත් ප්‍රශ්න අහන්න. දරුවා මොන වගේ දේවල් ගැන දැනට දැනුවත්ද, මොන විදියට ඒ දැනුම ලබාගෙනද කියලා මෙයින් දැනගන්න පුළුවන් වෙනවා. හැබැයි කලබල නැතුව බොහොම ප්‍රවේශමෙන් ඒ දේ කරන්න සිද්ධ වෙනවා.

තොරතුරු අරන් ඒ තොරතුරු මත දරුවාට දෝශාරෝපන එහෙම කළොත් දරුවා හැමදෙයක්ම මව්පියන්ගෙන් හංහන්න පටන් ගන්නවා. මේ විදියට කතා බහ කරගෙන යනකොට දරුවා තුළ වැරදි අදහස් තියෙනවනම් නිවැරදි කරන්න ඔබට පුළුවන්කම තියෙනවා. ඒ වගේම කතා බහ නවත්තන්න අවශ්‍ය තැන ගැනත් හොද අවධානයකින් ඉන්න වෙනවා.

අවංක වෙන්න.

දෙමව්පියෝ බොරු කියනකොට ඒ දේ තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව දරුවොන්ට තියෙනවා. දරුවන්ට ලිංගික අධ්‍යාපනය ලබාදීමේදී මව්පියන් බොරු කියන බව වැටහුනොත් දරුවා ප්‍රශ්න ඇසීමෙන් වළකින්න ඉඩ තියෙනවා. ඒ නිසා දරුවෝ ඉස්සරහා ලිංගිකත්වය ගැන කතා කිරීමේදී අවංකව කතා කිරිම ඉතාම වැදගත් වෙනවා. දරුවා අහන දේ ගැන උත්තරයක් දෙන්න තමන් දන්නේ නැත්තන් ඒ දේ කියන්න පැකිළෙන්න අවශ්‍ය නෑ. ප්‍රශ්නයට නිවැරදි උත්තරය හොදින් හොයලා බලලා කියලා දෙන්නම් කියලා දරුවට කීමේ හැකියාව මව්පියන්ට තියෙනවා. 

දැනුම ලබාගන්න.

දරුවන් එක්ක ගණුදෙනු කිරීම ඉතාම කල්පනාවෙන් කළ යුතු දෙයක් වෙනවා. මේ සදහා දැනුමින් යාවත්කාලීන වීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් වෙලා තියෙනවා වගේම දැනුම ලබාගන්න පුළුවන් විවිධ ක්‍රම සහ විධිත් තියෙනවා. පොත් පත්, අන්තර්ජාල ලිපි, වීඩියෝ දර්ශන වගේ දේවල් මාර්ගයෙන් අවශ්‍ය කරුණු දැන කියාගන්න පුළුවන්. ඒ වගේම මේ වෙනකොට ලිංගික අධ්‍යපනය සම්බන්ධව දරුවන්ට ගැළපෙන විදියට සිංහලෙන් ලියැවුණු පොත් පත් තියෙන බවත් අපි මතක් කරනවා. 

මූලිකත්වය ගන්න.

සමහර දරුවෝ ස්වභාවයෙන් ම නිතර නිතර ප්‍රශ්න අහන අය වෙනකොට සමහර දරුවෝ යම් යම් කරුණු ගැන මව්පියන්ගෙන් අහන්න ලැජ්ජා වෙනවා. ඒ වගේ වෙලාවට අම්මාට තාත්තාට මුල් වෙලා දරුවන්ට ලිංගික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ කාරණා කතා කරන්න සිදු වෙනවා. වෙන වෙනත් මාර්ගවලින් දරුවන් වැරදි තොරතුරු ලබාගන්න කලින් නිවැරදි අධ්‍යාපනයක් ලබාදෙන එක නුවණට හුරුයි කියලා අපි හිතනවා.

ඉවසිලිවන්ත වෙන්න.

දරුවා දෙයක් ගැන අහනකොට ”ඔයාට මොකටද ඔය ලොකු අයගේ කතා/ ඔවා දැන්මම ඔයාට වැඩක් නෑනේ, ගිහින් පොතක් පතක් බලාගන්න” වගේ ආදීකාලීන උත්තර නම් දෙන්න එපා. ඒ වගේම තමන් දකින දෙයක් ගැන දරුවා ප්‍රශ්නයක් ඇහුවොත් සුදුසු තැනකට ගිහින් දරුවා එක්ක ඒ ගැන කතා කරන්නත්, පෞද්ගලිකත්වය, අන් අයගේ පෞද්ගලිකත්වයට අත පෙවිය හැකි සීමාව වගේ කරුණු ගැනත් ඉවසිලිවන්තව සහ ආදරයෙන් කියා දෙන්න.

කතාබහ පවත්වාගෙන යන්න.

තමන්ගේ රහස් අවයව ආවරණය වෙන විදියට ඇදුම් ඇදගැනීමේ වැදගත්කම කියාදෙන වයසේ සිට දරුවා වැඩිහිටි වියට පත්වෙන තුරුම දරුවාට දැනුම අවශ්‍ය සෑම මොහොතේම මේ කාරණය ගැන කතා බහ කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වෙනවා. මෙය සැගවිය යුතු කාරණාවක් විදියට නොසළකා විවෘතව කතා කිරීම මගින් දරුවාට තවදුරටත් මව්පියන් සමග සමීප වීමේ අවස්ථාව ලැබෙනවා.   

ඔබ වැනිම දැනුම අවැසි තවත් කෙනෙකු දැනුවත් කිරීම සඳහා පහත ඇති මාධ්‍ය ඔස්සේ මෙම ලිපිය ෂෙයා කිරීමට අමතක නොකරන්න.

තවත් ලිපි කියවන්න මුල් පිටුවට පිවිසීමට පහත ලෝගෝව ක්ලික්/ටැප් කරන්න

The post දරුවන්ට ලිංගික අධ්‍යාපනය ලබාදීමේදී සැලකිලිමත් විය යුත්තේ ඇයි? appeared first on familylife.

ඝන ආහාර ගැනීම ආරම්භ කළ දරුවාට පහත සදහන් ආහාර වර්ග වයස අවුරුද්ද පහුවෙන තුරු ලබා දෙන්න එපා කියන කාරණයත් සිහියේ රදවා තබාගන්න.

• මී පැණි – ළදරුවන්ට ඉතා අහිතකර බැක්ටීරියාවක් අඩංගු වෙනවා
• එළ කිරි – ළදරු උදරයට දරාගත නොහැකි තරම් ලැක්ටෝස් ප්‍රමාණයක් අඩංගු වෙනවා.
• රටකජු, හේසල් නට්, ආමන්ඩ් වැනි නට්ස් වර්ග – ප්‍රෝටින් වලින් අනූන වුවත් අසාත්මිකතා ඇතිවිය හැකියි. අසාත්මික නැතිනම් ලබාදෙන්න පුලුවන්කම තියෙනවා.
• කූනිස්සෝ, පොකිරිස්සෝ – රසදිය අනුපාතය ඉහළයි.
• සීනි අඩංගු සියලුම රසකැවිලි වර්ග සහ පැණි බිම වර්ග
• ලුණු – ළදරු වකුගඩුවලට දරාගත නොහැකියි.
• බිත්තර සුදු මදය – අසාත්මිකතා ඇතිවිය හැකියි. 
• අමු එලවලු – නයිට්‍රේට් විශාල වශයෙන් අඩංගු වෙනවා.

පහත සදහන් සියළුම පෝශක කොටස් දරුවා ලබාගන්නවා කියන කාරණය තහවුරු කරගනිමින් සමබල ආහාර වේලක් දරුවාට ඝන ආහාර ආරම්භය සඳහා ලබාදෙන්න උත්සහ කරන්න. ඒ වගේම දරුවාට අසාත්මික ආහාරත් හදුනාගන්න.

• ප්‍රෝටීන් – සෛල වර්ධනයට, ආහාර ශක්තිය බවට පත් කිරීමට, ප්‍රතිශක්තිය වර්ධනය කිරීමට, ආසාදන වැළැක්වීමට සහ ඔක්සිජන් පරිවහනයට අවශ්‍ය වෙනවා – මස්, කරවල, බිත්තර, මාළු, නට්ස් වර්ග, බෝංචි සහ අනෙකුත් රනිල කුලයේ ආහාර, කිරි ආහාර, පියලි සහිත ඇට වර්ග.
• කාබෝහයිඩ්‍රේට් – සිරුරට ශක්තිය ලබාදෙන ප්‍රධාන ආකාරයයි. මේදය සහ ප්‍රෝටීන් පාවිච්චි කරලා සෛල නිර්මාණය සහ පිළිසකර කිරීමට උපකාර වෙනවා. තන්තු සහ පිශ්ටය විදියට ලැබෙන කාබෝහයිඩ්‍රෙට් තමයි දරුවන්ට සුදුසු වෙන්නේ – අල වර්ග, බත්, පැස්ටා, නූඩ්ල්ස්, පිටි ආහාර, කිරි ආහාර, රනිල බෝග
• මේදය – දරුවන්ට ශක්තිය ලැබෙන ප්‍රධාන මූලාශ්‍රයකි- කිරි ආහාර, බටර්, තෙල්, ගිතෙල්, මාළු, නට්ස් වර්ග, අලිපේර, තල, වට්ටක්කා ඇට
• කැල්සියම් – දත් සහ ඇටකටු වර්ධනයට, ලේ කැටි ගැසීමට, ස්නායු පේෂි සහ හදවතේ ක්‍රියාකාරීත්වයට වැදගත් වෙනවා- මව්කිරි, චීස්, යෝගට්, බිත්තර කහ මදය, බ්‍රොකොලි, නිවිති ටෝෆු, කුඩා මාළු, කූනිස්සන්, කතුරුමුරුංගා, තම්පලා
• යකඩ – ලේ නිපදවීම ප්‍රධාන වශයෙන්ම සිදු කරනවා- රතු මස්, පීකුදු, රනිල කුලයෙ ආහාර, නට්ස් වර්ග, නිවිති, ගොටුකොළ, වට්ටක්කා ඇට, රතු හාල්, මුහුදු ආහාර,
• ෆෝලේට් – සෛල ගොඩනැගීමට සහ වර්ධනයට වැදගත්  වෙනවා- නිවිති, කිඩ්නි බීන්ස්, පියලි ඇට, පැපොල්,
• තන්තු – දරුවාගේ බඩවැල් වල සමමිතියක් ගොඩනැගීමට, පසු කාලීනව පිළිකා සහ හදවත් රෝගවලින් වැළකීමට වැදගත් වෙනවා – පළතුරු, එළවලු, කුරුට්ට සහිත ධාන්‍ය, රනිල කුලයේ ආහාර

• විටමින් ඒ – ඇස්වල පෙනීමට, සමේ නිරෝගිකමට, අසාත්මිකතා වැළැක්වීමට, ප්‍රතිශක්තිය වර්ධනයට අවශ්‍ය වෙනවා- කැරට්, කහ බතල, වට්ටක්කා, ගෝවා, බිත්තර කහ මදය, සියළුම කහ පැහැති එලවලු සහ පළතුරු 
• විටමින් සී – සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව වැලකීම, රුධිර පරිවහනය ශක්තිමත් කිරීමට හැකියාව තියෙනවා- ඇඹුල් පළතුරු, තක්කාලි, දෙහි, කොමඩු, ගෝවා, නිවිති, පැපොල්, කොලිෆ්ලවර්, බ්‍රොකොලි.
• විටමින් ඩී – අස්ථි වර්ධනයට, සෛල ක්‍රියාකාරිත්වයට. සැමන්, කෙළවල්ලො, සාඩින්, යෝගට්, මව්කිරි, බටර්, උදෑසන ළා හිරු එළිය
• ඔමේගා –  මොළයේ වර්ධනයට – සැමන්, සාඩින්, නට්ස් වර්ග, හුරුල්ලන්, නිවිති, සෝයා
• විටමින් ඊ – ප්‍රති ඔක්සිකාරකයකි. සමේ පැහැය වර්ධනයට සහ නව සෛල වර්ධනයට- තිරිගු, ධාන්‍ය, ඔලිව්, සෝයා, බතල, අලිපේර
• විටමින් කේ – ලේ කැටි ගැසීමට – නිවිති ඇතුළු පලා වර්ග, ගෝවා, හතු
• විටමින් බී – ස්නායු සෛල වර්ධනයට, ආහාර ජීර්ණයට, මතකය වර්ධනයට, නව පටක වර්ධනයට, ශරීරයේ පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලියට, ප්‍රතිශක්තිය වර්ධනයට, රතු රුධිරානු වර්ධනයට – සත්ත්වමය ආහාර, පලා වර්ග, ධාන්‍ය, හතු, බිත්තර, මාළු, බඩ ඉරිගු, කොල්ලු, එලවලු, පලතුරු, තක්කාලි  
• සින්ක් – හරක් මස්, වට්ටක්කා, තල, නිවිති, යෝගට්, චීස්, නිවුඩු සහල්

මෙම ලිපිපෙළේ පසුගිය ළිපි සඳහා පහතින් පිවිසෙන්න

පළමු ලිපිය – ළදරුවෙකුට ඝන ආහාර මාස හයෙන් පසු මේ විදිහට අරඹන්න

දෙවන ලිපිය – අවුරුද්දට අඩු දරුවන්ගේ ආහාර රටාව සැකසිය යුතු ආකාරය

ඔබ වැනිම දැනුම අවැසි තවත් කෙනෙකු දැනුවත් කිරීම සඳහා පහත ඇති මාධ්‍ය ඔස්සේ මෙම ලිපිය ෂෙයා කිරීමට අමතක නොකරන්න.

තවත් ලිපි කියවන්න මුල් පිටුවට පිවිසීමට පහත ලෝගෝව ක්ලික්/ටැප් කරන්න

The post දරුවාට ඝන ආහාර ආරම්භය සඳහා මේ දේවල් දැන සිටීම අනිවාර්යයි appeared first on familylife.

දරුවාගේ කථනය ප්‍රමාද වීම ඔහුගේ සංවර්ධනයේ එක් ඌනතාවයක් විදියට හදුන්වන්න පුළුවන්. මෙහිදී දරුවාට අන් අයගේ අදහස් වටහාගන්න වගේම තමන්ට ප්‍රකාශ කරන්න අවශ්‍ය දේ හරියටම කියාගන්නත් අපහසු වෙනවා. මේ නිසා සමාජ සම්බන්ධතා ගොඩනගා ගැනීම, හැසිරීම සහ අධ්‍යාපනය කියන කාරණාවලදි දරුවා තුළ යම් පසුබෑමක්  ඇතිවෙන්න වගේම දරුවාට මේ පසුබෑම මානසිකවත් බලපාන්න පුළුවන්.

දරුවා උපත ලබන මොහොතේදි පවා දරුවාගේ පළමු හැඬීම ගැන විශේෂ අවධානයක් යොමුකරන්නේ දරුවා කතා කරන්න ප්‍රමාදයි කියන කාරණයේ ඇති අවධානම නිසයි. රෝහලෙන් පිටවිමට පෙර ඔබට ලබාදෙන දරුවාගෙ සෞඛ්‍ය වර්ධක සටහනේ විවිධ වයස් මට්ටම්වලදි ළදරුවාගේ වර්ධනය ගැන සටහන් වෙලා තියෙන කරුණු ගැන ඉතා හොදඳින් සැළකිලිමත් වෙන්න කියන කාරණයත් අපි මෙහිදී ඔබට මතක් කරනවා.

දරුවාගේ කථනය ඇතුළුව අනෙකුත් වර්ධන ක්‍රියාකාරකම්වල සැළකිවයුතු අඩුවක් දක්නට ලැබෙනවානම් අනිවාර්යයෙන්ම ළමා රෝග විශේෂඥයෙකු වෙතට යොමු වීම තමයි ඔබ කළ යුතු වන්නෙ. සමහර වෙලාවට ඔබට දරුවාගේ ආබධිත තත්වයක් හඳුනාගන්න අපහසු වුණත් පළපුරුද්ද සහ වෘත්තීය සුදුසුකම් සහිත වෛද්‍යවරයාට එය හොඳින් වැටහෙනවා. යම් ගැටළුවක් ඇත්නම් හැකි තරම් කල් ඇතුව හඳුනා ගැනීම මගින් එය සුව කර ගැනීම පහසු වෙනවා.

දරුවෙකුගේ කථනය ප්‍රමාද වෙන්න පහත සදහන් කරුණු බ​ලපානවා.

1.      කථන සහ භාෂා සංවර්ධන අබාධිත බව නිසා මොළයේ ක්‍රියාකාරීත්වයේ වෙනස්කම් සිදුවෙනවා. මෙ හේතුව නිසා කථන ශබ්ද නිපදවීම, සන්නිවේදය සදහා භාවිතා කරන භාෂාවේ වචන භාවිතය අපහසු වීම, අන් අය කියන දේවල් වටහාගැනීම අපහසු වීම වගේ ලක්ෂණ දක්නට ලැබෙනවා.

2.      ඇසීමේ දුර්වලතා නිසාත් කථාව ප්‍රමාද වෙනවා. මව්පියන් හො​ඳ අවධානයෙන් ඉන්නවනම් මේ තත්ත්වය පහසුවෙන්ම හදුනාගන්න පුළුවන්කම තියෙනවා.

3.      දරුවා ජීවත්වන පරිසරය මෙයට ප්‍රධනම හේතුවක් වෙන්න පුළුවන්. විශේෂයෙන්ම අම්මා තාත්තා, රැකබලා ගන්නා පුද්ගලයා ඇතුළු නිවසේ සාමාජිකයින් දරුවා එක්ක  කතා බහා කරනවා අඩු නම් දරුවාගෙ කථන හැකියාව දියුණු වෙන්නේ නෑ. ඒ වගේම සම වයස් දරුවන් සමග සම්බන්ධතා අඩු වීමත් මෙයට හේතු වෙනවා.

4.      දරුවා ඩිජිටල් තිර භාවිතා කිරිමත් කථන ප්‍රමාදයට හේතු වෙනවා. අපි මේ ගැන පෙර ලිපි කිහිපයකින් කතා කලා. (ලිපි සඳහා මෙතන ක්ලික්/ටැප් කරන්න)

5.      අඩු මාසෙන් ඉපදුනු දරුවන් තුළ සංවර්ධන ඌණතා පවතින්න ඇති ඉඩකඩ වැඩි වෙනවා.

6.      ශෝතෙන්ද්‍රියේ ක්‍රියාකාරිත්වයේ අබාධ සහිත බව නිසා කථන ශබ්ද හදුනා ගැනීමේ (විකේතනය) ගැටළු  ඇතිවෙනවා. මෙය අවධානය යොමු කිරීම, වටහා ගැනීම සහ ස්මරණය කියන කාරණාවලට අහිතකර විදියට බලපානවා. නමුත් චිකිත්සනය මගින් මෙය සුව කරගත හැකිවෙනවා.

7.      ස්නායු ආබාධ තත්වයන් නිසා කථනයට අවශ්‍ය පේශීන් වලට බලපෑම් ඇතිවෙනවා.

8.      කථනය ප්‍රමාද වීම ඔටිසම් තත්ත්වයට පත් වීම නිසාත් සිදුවිය හැකි දෙයක් වෙනවා.

9.      තොල, තල්ල වැනි මුඛය ආශ්‍රිත ආශ්‍රිත ස්ථානවල ආබාධ හේතුවෙනුත් කථනය ප්‍රමාද වෙනවා.

10. පාසල වැනි යම් විශේෂ ස්ථානයකදි පමණක් කතා නොකර සිටීම.

දරුවාගේ කථන ප්‍රමාදය යම් සැකයක් ඇත්නම් නොපමාව වෛද්‍ය උපදෙස් ලබාගන්න අතරෙම දරුවාගේ කථන හැකියාව දියුණු කරන්න මව්පියන් විදියට ඔබට පහත සදහන් උපක්‍රම පවිච්චි කරලා බලන්න පුළුවන්කම තියෙනවා.

1.      දරුවා කුසේ ඉන්න කාලේ සිටම දරුවා සමග කතා බස් කරන්න. ඔබ මේ ගැන සිතා නොතිබුණත් දරුවාට ඔබ පවසන සියලුම දේවල් ඇසෙනවා.

2.      අලුත උපන් දරුවාගෙ මිමිණීම වලට ප්‍රතිචර දක්වන්න. දරුවා සමග කතා බස් කරමින් හුරතල් කරන්න.

3.      දරුවා සමගින් හැංගිමුත්තෝ සෙල්ලම සහ සෙල්ලම් බඩු යොදාගනිමින් ක්‍රීඩා කරන්න.

4.      දිනපතා තමුන් කරන කියන සියළුම දෑ පිළිබදව දරුවා සමගින් කතා බහ කරන්න. දරුවාගේ වාග් මාලාව මේ නිසා දියුණු වෙනවා.

5.      කතන්දර, කතන්දර පොත්, කවි සිංදු කියා දෙන්න. දරුවා සමග එකතු වී ඒවා අලුතින් නිර්මාණය කරන්න. රගපාමින් ඒවා කියවන්න. මේ හරහා මතකය, ශ්‍රවනය සහ හැගීම් ප්‍රකාශනය කියන දේවල් දියුණු වෙනවා.

6.      කිසිම අවස්ථාවක දරුවාට බලපෑම් කිරීම සිදු කරන්නෙපා. කතා බහේ වැරදි සිදුවන විට ඉතා ආදරයෙන් එය නිවැරදි කරන්න.

7.      දරුවා තනි වචනයෙන් පිළිතුරක් දෙන විට හෝ යමක් කියන විට නැවත එය අලුතින් වචන එකතු කරමින් දියුණු කරන්න.

8.      දිනය පුරාවට දරුවාට ඇසෙන දකින හැගෙන දේවල් ගැන ප්‍රශ්න අසන්න. දරුවාගේ ප්‍රශ්නවලට පිලිතුරු දෙන්න. තොරතුරු බෙදාගැනීමට ධෛර්‍යමත් කරන්න.

ඔබ වැනිම දැනුම අවැසි තවත් කෙනෙකු දැනුවත් කිරීම සඳහා පහත ඇති මාධ්‍ය ඔස්සේ මෙම ලිපිය ෂෙයා කිරීමට අමතක නොකරන්න.

The post දරුවා කතා කරන්න ප්‍රමාදයි නම් මේ කරුනු ගැන දැනුවත් වන්න. appeared first on familylife.

ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා උණ ආයිත් රටපුරා පැතිරෙන්න පටන් අරන් තිබෙන මේ දවස්වල බබාගේ ඇඟ රත්වේගෙන එනකොට අම්මාගේත් ඉහ මොළ රත්වෙන්න පටන් ගන්නවා. පාසැල, පෙර පාසැල විතරක් නෙවෙයි පොදු ප්‍රවාහන, පොදු ස්ථාන අපේම වැරදිවලින් රුකුල් අරගෙන මේ වගේ ලෙඩ හතර වටේට අරන් යන්න ඕනේ වෙලාවක සූදානම්. ඒ කොහොම වුණත් පුංචිම පුංචි දරුවන්ට වගේම ආච්චිලා සීයලාටත් මේ ලෙඩ රෝගවලට ඔරෝත්තු දෙන්න පුළුවන්කමක් නම් නැහැ කියලා තමයි වෛද්‍යවරු කියන්නේ. අන්න ඒ නිසාම ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා උණ හදා ගන්නවට වඩා ඒකෙන් වැලකෙන්න උත්සාහ කරන එකයි වටින්නේ. ඒ වෙනුවෙන් දැනුවත් වීම තමයි මූලික වෙන්නේ.

මොකද්ද‍ මේ රට වටේ යන ඉන්ෆ්ලුවෙන්සාව‍

ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා උණ ප්‍රභේද තුනක් තියෙනවා. ඒ

• ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා A
• ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා B
• ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා A1H1

ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා A, B කොහොම වුණත් 2009 වසරේ ඉඳලම ලෝකේ අධි වසංගතයක් විදියට පැතිරුණු දරුණු තත්ත්වය තමයි ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා A1H1 කියන්නේ.

කොහොමද මේ ඉන්ෆ්ලුවෙන්සාව හැදෙන්නේ

වෛරසය ආසදිත වූ පුද්ගලයකුගේ සෙම, සොටු දියර, ශ්වසනය මගින් රෝගය නිරෝගි පුද්ගලයෙකුට වැළ‍‍දෙනවා. මේ වෛරසය ශරීර ගත වුණාම මූලිකවම බලපෑම් ඇති කරන්නේ ශ්වසන පද්ධතියට. වෛරසය නාසයෙන් සිරුරට ඇතුළු වෙලා නාසය උගුර ආශ්‍රිතව ආසදනයට ලක්කරනවා.

ඊට පස්සේ,

වෛරසය ආසාදනය වෙලා සතියකට විතර පස්සේ අපේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ඊට විරුද්ධව ප්‍රතිදේහ නිපදවලා වෛරසය පාලනය කරනවා. ඉතිං සාමාන්‍ය හොඳ සෞඛ්‍ය තත්ත්වයක ඉන්න කෙනෙකුට නම් උණ පාලනය කරලා විවේක ගත්තොත් රෝගය සිරුරෙන්ම සුව අතට පත්කරනවා. නමුත් ශරීරය දුර්වල අයෙක්ට නම් වෛද්‍ය උපකාරය අවශ්‍යයි. වයස අවුරුදු 60ට වැඩි අයට වගේම අවුරුදු 5ට අඩු දරුවන්ටත් මේ තත්ත්වය ටිකක් බරපතල විය හැකියි.

ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා උණ රෝගයේදී පෙන්නුම් කරන රෝග ලක්ෂණ සාමාන්‍ය වෛරස් උණකදී පෙන්නුම් කරන රෝග ලක්ෂණ වලට බොහෝ දුරට සමානයි. ඒ කියන්නේ සෙම්ප්‍රතිශ්‍යව, නාසයෙන් සොටු දියර ගැලීම, ඇඟ පතේ මෙන්ම හිසේ වේදනාව, ඇස් රතු වීම වගේ ලක්ෂණ. ඒත් ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා තත්ත්වයේදී මේ රෝග ලක්ෂණ, වෛරස් උ‍ණ තත්ත්වයේදීට වඩා බොහොම තදින් ඒ කියන්නේ දරුණු විදියට පෙන්නුම් කරනවා.

ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා රෝග ලක්ෂණ

• අධික උණ
• මස්පිඩු වේදනාව
• තදබල හිසේ වේදනාව
• ඇස් ආශ්‍රිත ආසදන
• වමනය/පාචනය
• අප්‍රාණික බව

ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා තත්ත්වයට ප්‍රතිකාර නැද්ද?

ඉන්ෆ්ලුවෙන්සාවේදී සාමාන්‍ය සෞඛ්‍ය තත්ත්වයේ සිටින අයෙක් නම් වෛරස උණ තත්ත්වයේදී වගේම විජලනයට ලක් වීම වළක්වා ගැනීම සඳහා වැඩිපුර දියර වර්ග ලබාගනිමින් වි‍වේකීව කාලය ගත කිරීම අත්‍යවශ්‍යයි. ඒ වගේම උෂ්ණත්වය පාලන කිරීම සඳහා පැරසිටමෝල් ලබාගත හැකියි. දින තුනක් ගත වුණත් උණ තියෙනවා නම් වෛද්‍ය උපදෙස් මත රුධිර පරීක්ෂාවකට යොමු විය යුතුයි.

ඒත් වයස අවුරුදු පහට අඩු කුඩා දරුවන්, වයස අවුරුදු 60 වැඩි වැඩිහිටියන්, ගැබිනි කාන්තාවන් වගේම ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ ගැටලු තියෙන අය නම් මේ තත්ත්වයේදී මුල ඉඳලම වෛද්‍ය උපදෙස් මත කටයුතු කිරීම අවශ්‍යයි.

ඉන්ෆ්ලූවෙන්සා උණ පැතිරෙන එක වළක්ව ගන්න බැරිද?

බැරි නැහැ. ඒත් ටිකක් අපහසුයි. ඒකට අපි කවුරුත් කල්පනාකාරී වෙන්න ඕනේ. ඕනෑම බෝවන රෝගයකදී අනෙක් අය ගැනත් හිතලා සැලකිලිමත් වෙනවා නම් රෝග පැතිරීමේ අවදානම අවම කරගන්න පුළුවන්. ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා උණ රෝග තත්ත්ව පැතිරීම අවම කරගන්න නම්,

• සම්පූර්ණයෙන් සුව වන තුරු වැඩිහිටි ඔබ රැකියාවට යාම, පොදු ස්ථානවල ගැවසීම නතර කරන්න
• රෝගී දරුවන් පෙර පාසැල් / පාසැල් යැවීම නොකරන්න
• මුඛ ආවරණයක් භාවිත කරන්න.
• රෝගය සීග්‍රයෙන් පැතිර යන කාලයේදී පොදු ස්ථානවල ගැවසීම හැකිතාක් අවම කරන්න
• පොදු ස්ථානවල පොදු ප්‍රවාහන සේවාවල ගමනාගමනයෙන් පසු හොඳින් පිරිසිදු වන්න
• තමාගේ පරිහරණය සඳහා ලේන්සු / ටිෂූ කඩදාසි / තුවා වෙන්කර තබාගන්න
• ආසදිත පුද්ගලයෙකුගේ පිඟාන / කෝප්පය භාවිත නොකළ යුතුය.
• ලේන්සුවක් / ටිශූ කඩදාසියක් නොමැති අවස්ථාවක රෝගී ඔබ කිවිසීම සඳහා වැලමිට භාවිත කිරිම මගින් ආසදනය ව්‍යාප්ත වීමේ අවදානම අවම කරගත හැක.

අද වන විට ඉන්ෆ්ලූවෙන්සා රෝගය සඳහා වූ එන්නත පෞද්ගලික අංශයේ රෝහල් වෙතින් ලබාගත හැකි අතර ඔබේ වෛද්‍යවරයා හමු වී අවශ්‍ය නම් ඒ පිළිබඳව උපදෙස් ලබාගන්න.

මෙම ලිපිය සැකසීමේදී සිය දැනුම නොමසුරුව ලබා දෙමින් දඹුල්ල මූලික රෝහලේ වෛද්‍ය ඒ. එම්. එස් පතිරණ මහතා දැක්වූ සහයෝගයට familylife.lk අපගේ ස්තුතිය මෙසේ පළකරමු.

ඔබ වැනිම දැනුම අවැසි තවත් කෙනෙකු දැනුවත් කිරීම සඳහා පහත ඇති මාධ්‍ය ඔස්සේ මෙම ලිපිය ෂෙයා කිරීමට අමතක නොකරන්න.

The post ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා උණ ආයෙත් ඇවිත් – පරිස්සටම මේ දේවල් කරන්න appeared first on familylife.