පවුලක සතුට සමගිය රඳා පවතින්නේ පවුලක් නිසියාකාරයෙන් සැලසුම් කළහොත්ය. පවුලක් සැලසුම් කිරීම මගින් තමන්ට අවශ්‍ය කාලයට නිසි පරතරයක් ඇතිව අවශ්‍ය දරුවන් සංඛ්‍යාව ලබා ගත  හැකිය.

• තාවකාලික පවුල් සැලසුම් ක්‍රම

• ස්ථීර පවුල් සැලසුම් ක්‍රම

• හෝමෝනමය ක්‍රම

• හෝමෝන නොවන ක්‍රම

ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිත වන පවුල් සැලසුම් ගිලින පෙතිවල ඊස්ට්‍රජන් හා ප්‍රොජෙස්ටජන් යන හෝමෝන අඩංගු වේ. මේවා කාන්තාවකගේ සිරුරේ ස්වාභාවිකවම ඇති හෝමෝනවලට සමානය. එහෙයින්  උපත් පාලන පෙති වර්ග නිසා  හානියක් විය හැකි බවට ඇතැමුන් තුළ පවතින මතය මිථත්‍යාවකි. මොළයේ පිටියුටරි ග්‍රන්ථියෙන් ශ්‍රාවය වන FSH සහ LH හෝමෝන මගින් ඩිම්බ කෝෂ තුළින් ඩිම්බ නිකුත් කිරීම උත්තේජනය කරයි.

• මූලිකවම FSH සහ LH හෝමෝන නිශේධනය මගින් ඩිම්බ කෝෂ තුළින් ඩිම්බ නිකුත් වීම වැළැක්වීමයි.

• ගැබ්ගෙළ ශ්‍රාවයන්වල උකුගතිය වැඩි කිරීම මගින් ශුක්‍රාණුවලට පිහිනා ගර්භාෂය තුළට ඇතුළු වීමට ඇති හැකියාව අඩු කරයි.

කෙසේ වුවත් අනෙක්  ඕනෑම පවුල් සැලසුම් ක්‍රමයක් මෙන්ම ගිලින පෙතිද අසාර්ථක වීමේ ඉතා කුඩා අවදානමක් පවතී

• තම පළමු දරු උපත පමා කිරීමට අදහස් කරන කාන්තාවන්ට

• ළමුන් අතර පරතරය තබා ගැනීමට අදහස් කරන/තම පවුල සම්පූර්ණ කර ඇති කාන්තාවන්ට

• නිතර ලිංගිකව එකතු නොවන අයට ද ගිලින පෙති භාවිතය සුදුසු නමුදු ඔවුන් ද දිනපතා නොවරදවා පෙත්තක් බැගින් ලබාගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

• වෛද්‍යමය සංකූලතා නොමැති නම් ඕනෑම වයසක පසුවන කාන්තාවන්ට

එහෙත් වයස 40 ඉක්ම වූ කාන්තාවකට පවුල් සැලසුම සඳහා ගිලින පෙති භාවිතය එතරම්ම සුදුසු ක්‍රමයක් නොවේ. වෙනත් පවුල් සැලසුම ක්‍රම භාවිත කළ නොහැකි නම් හෝ කාන්තාව වෙනත් ක්‍රමයක් භාවිත කිරීමට අකමැති නම් පවුල් සැලසුම් ගිලින පෙති භාවිත කිරීම යෝග්‍ය වන අතර ඔවුන් සඳහා එය දෙවන ගණයේ ක්‍රමයක් (Category 2) ලෙසින් සැලැකේ.

පහත තත්ත්වයන් ඇති කාන්තාවන් ගිලින පෙති ආරම්භ කිරීමට ප්‍රථමව ඒ සඳහා වෛද්‍ය උපදෙස් ලබා ගැනීම වැදගත් වේ. ඔවුන් සඳහා ගිලින පෙති සුදුසු ක්‍රමයක් නොවිය හැකිය.

• අධික රුධිර පීඩනය ඇති කාන්තාවන්

• ගැඹුරු ශිරා (DTV) තිබෙන හෝ අතීතයේ තිබුණු කාන්තාවන්. (DTV, පාද වැනි අවයවවල ගැඹුරින් පිහිටා ඇති ශිරාවල ඇති වන රුධිර කැටි නිසා එම අවයවවල තදබල වේදනාවක් ඇතිවේ.

• හෘදයේ හෝ මොළයේ රුධිර නාල අවහිර වීම් ඇති කාන්තාවන් (ආඝාතය , රුද්ධරක්තක කන්තුක රෝග – Ischaemic heart disease)

• සංකූලතා සහිත හෘද කපාට රෝග ඇති කාන්තාවන්

• අධික රුධිර පීඩනය දියවැඩියාව වැනි වෛද්‍යමය තත්ත්වයන් තිබෙන අවුරුදු 40 ට වැඩි කාන්තාවන්

• නීලංකාරය සමග ඇති ඉරුවාරදය ඇති කාන්තාවන්

• සංකූලතා සහිත දියවැඩියාව හෝ අවුරුදු 20කට වඩා පවතින දියවැඩියාව ඇති කාන්තාවන්

• අක්මාවේ රෝගාබාධ, පියයුරු පිළිකාව, දිගු කලක් එක තැන සිටීමට සිදුවිය හැකි තත්ත්වයන් ඇති කාන්තාවන්

• අධික තරබාරුව ඇති කාන්තාවන්

• ඇතැම් ඖෂධ භාවිත කරනකාන්තාවන්. (අපස්මාරය)

• ඇතැම් ගර්භාෂ පිළිකා සඳහා වන ඖෂධ භාවිත කරන කාන්තාවන්

• මීට අමතරව මාස 6කට අඩු ළදරුවන් සිටින කිරි දෙන මවකට හෝ ගර්භණී බව පිළිබඳව සැකයක් ඇති මවකට ගිලින පෙති ලබා නොදේ.

මෙම ලිපිය සැකසීමේදී සිය දැනුම නොමසුරුව ලබා දෙමින් පවුල් සෞඛ්‍ය කාර්යංශයේ ප්‍රජා වෛද්‍ය විශේෂඥ සංජීව එස් පී ගොඩකන්ද මහාතා දැක්වූ සහයෝගයට ෆැමිලිලයිෆ් අපගේ ස්තුතිය මෙසේ පළකරමු.

---